Şirketler ya kapılarına kilit vuruyor ya da küçülüyor. Kimileri ise çalışanlarını zorunlu veya ücretsiz izne gönderiyor. Çaresiz kalanlar ise işten çıkarıyor. İşte, Ege’deki tablo

Ekonomik kriz, Ege’yi de vurdu. En çok etkilenen sektörlerin başında tekstil, otomotiv ve gıda geliyor. Talep azalıyor, üretim düşüyor. Fabrikalar, birer birer şalter indiriyor. Şirketler küçülüyor. Kimi çalışanlarını zorunlu izne gönderiyor, çok zorda olanlar ise işçi çıkarıyor. Sektör temsilcileri, 2009’da krizin boyutlarının daha ciddi olabileceğinin, işsizlik rakamlarının büyüyeceğinin sinyalini verip, krize müdahalede daha fazla geç kalınmamasını, bir an önce önlem alınmasını istiyor. Ege’deki sanayinin durumu ve görüşler şöyle:

İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Hilmi Uğurtaş: Bölgemizde son 1 ayda 13 firma kapandı. Otomotiv yan sanayi ve gıda sektörleri öncelikli olarak etkilendi. Vardiya düşürme, ücretsiz izine çıkarma gibi durumlar söz konusu. Geçen ay Türkiye genelinde sanayide yaşanan yüzde 6’lık kapasite daralması bize de yansıdı. Kriz öncesi 28 bin çalışan sayısının kaça düştüğünü tespit için anket yapıyoruz.

Manisa Sanayi ve Ticaret Odası Başkan Yardımcısı İsmail Günhan: Manisa’da krizden en çok etkilenen sektörler oto yan sanayi, beyaz eşya, mobilya ve inşaat. Üretim ortalama yüzde 10 düştü. Dolayısıyla bu istihdama yansıdı. Şu anda ücretsiz izinli olarak işyerlerinden ayrılmalar söz konusu. Ancak önümüzdeki 2-3 aylık süreçte krizin devamlılığına ve şiddetine göre 6-7 bin civarında çalışanın işsiz kalma riski var. 2009’un ilk aylarından itibaren bu olumsuz tablonun artarak devam edeceğini düşünüyoruz.

Denizli Sanayi Odası Başkanı Müjdat Keçeci: Uzun zamandır gizli maliyetlerin yüksekliğini dile getiriyorduk. Buna bağlı olarak kapasite kullanımı düştü. Bölgemizde tekstil sektörü normal şartlarda ekim, kasım, aralık döneminde yurtdışındaki yılbaşı nedeniyle fazla çalışıyor. Bu yüzden bu son üç aydaki yüzde 5-10 arasında değişen küçülme şaşırtıcı geliyor. Bu tablo nedeniyle krizi tam olarak görmüş değiliz. Bu krizin üreticiye dönüşünü sağlayan kredi kaynaklarında daralma büyüyecek. Tekstilde SSK’ya kayıtlı 50 bin çalışan vardı. Bugünlerde bu sayı 46 bine düştü. Önlem alınmazsa bu sayı daha da artabilir.

Uşak Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı İsmail Karaman: Öncelikli sektörlerimiz olan deri ve tekstilde yüzde 17 küçülme var. 42 bin civarında çalışan var. Bunların 30 bine yakını bölgesel teşvikten faydalanan çalışan. Bu sayıya yakın işçi kaybedilebilir. Şu anda firmaların kapasite oranları düşüyor. Yıllık zorunlu ya da ücretsiz izne çıkarma şeklinde önlem alınmaya çalışanlar var. Yaşanan bu belirsiz süreç uzarsa, izinler işten çıkarmaya dönüşür.

Çanakkale Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı İlhami Tezcan: Seramik ve çimento sektörlerinin büyük kuruluşları bile önlem olarak kapasite düşürüyor. Her firma o günkü durumuna göre çalışan sayısını değiştiriyor. Son bir ayda yaklaşık 2-3 bin civarında istihdam azalması oldu.

Balıkesir Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı Rona Yırcalı: 2009’un zor geçeceğini düşünüyoruz. Özellikle KOBİ’lerin tesir altında olduğunu görüyoruz. Siparişlerin daralması bakımından zorluk var. 2-3 aydır da ödeme zincirinde sıkıntılar yaşanıyor. Zaman ilerledikçe şartların daha da zorlaşacağını hissediyoruz. Önce yıllık izin, sonra ücretsiz izin, son çare olarak da işten çıkarmalara başvurulması konusunda arkadaşlarımıza telkinlerde bulunduk.

Aydın Sanayi Odası Başkanı Ercan Çerçioğlu: Özellikle ihracata yönelik çalışan firmalarda talep daralması nedeniyle küçülme var. Önce ücretsiz izinlerle idare ettiler. Eylülden bu yana, son çare olarak düşünülen işten çıkarılmalara başvurulmaya başlandı. Bunun hızlandığını görüyoruz. Sayıyı tespit için anket yaptırıyoruz, sonuçlar ay sonunda belli olacak. Ancak yaklaşık 500 kişinin işsiz kaldığını tahmin ediyoruz.

Muğla Sanayi Odası Başkanı Bülent Karakuş: Yöremizde mermer önemli bir sanayi kolu. Üretimlerinin yüzde 80’ini ihraç ediyorlar. Son 1-2 aydır daralma ve kötüye gidiş var. 10 fabrika kapandı, 5’i de kepenk indirmek üzere. İşçileri de mecburen çıkaracaklar. Sadece bunlardaki sayı 500-bin arası değişecektir.