Mayın temizliğine Valilik talip oldu

Türkiye, 1950’li yıllarda Suriye sınırına döşenen ve yüzlerce kişinin ölümüne veya sakat kalmasına neden olan mayınları temizlemeye hazırlanırken, Kilis Valiliği bu hizmete talip oldu.

Uzunluğu 840 kilometre, eni ise 100 ile 500 metre arasında değişen yaklaşık 2 Kıbrıs adası büyüklüğündeki tarıma elverişli alanlar, mayın döşenerek kullanılamaz hale getirildi.

Mayınların döşenmeye başlaması ile birlikte sınıra sıfır noktada bulunan köylerde yaşayan vatandaşların kaçakçılığa yönelmemesi için devlet, ellerindeki arazilerine karşılık başka illerde arazi vererek bölge halkını bulundukları bölgeden uzaklaştırdı.

Kayseri, Yozgat, Konya, Sivas gibi illere göç eden Kilisliler, gittikleri yerlerde ’Kilis Köyleri’ oluşturdu. 1950’li yıllarda Kilis, Şanlıurfa, Gaziantep, Mardin ve Hatay’ın da bulunduğu 840 kilometrelik Suriye sınırı boyunca döşenen mayınların kaldırılması için hükümet çalışma başlattı.

840 kilometrelik sınırda, 226 bin kilometre kare mayınlı alan bulunuyor. Türkiye’nin sınır kaçakçılığını önlemek amacıyla döşediği mayınlar nedeniyle yüzlerce insan hayatını kaybederken, yüzlerce insan da sakat kaldı. Çok sayıda kişi yağmurların ve sellerin sürüklediği mayınların tarım arazisine girmesiyle tarlasında çalışırken mayının patlaması sonucu sakat kaldı.

KİLİS VALİLİĞİ, SURİYE SINIRINDAKİ MAYINLARI TEMİZLEMEYE TALİP

1950’li yıllarda Suriye sınırına döşenen ve yıllardır kaldırılması yılan hikayesini dönen mayınların kaldırılması için Kilis Valiliği devreye girdi.

Kilis Valisi Aslan Kütükçü, düzenlediği basın toplantısında, özel şirketlerin 758 milyon dolar fiyat biçtiği mayınlı alanın temizlenmesi işini 29 milyon dolara yapmayı teklif ettiklerini belirterek, "Kilis için çok önemli olan mayınların kaldırılması projesi için valilik olarak elimizden ne geliyor ise yapmaya hazırız. Çünkü bu mayınlı alanlar kalktığı zaman bu yörede organik tarım yapılacak. Kilis’te işsizlik had safhada. 1950’li yıllarda kaçakçılığın önlenmesi maksadıyla Hatay, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin illeri sınırları içerisinde bulanan 840 kilometrelik bir alan mayınlanmıştır. Ülkemizin içerisinde bulunduğu konjönktür gereği bu mayınların kaldırılması için geçmiş dönemde Bakanlar Kurulu bir karar almıştı. Milli Savunma Bakanlığı, mayınların temizlenmesi için ihale açtı. Kilis il sınırlarında kalan alan 400 metre derinliğe, 107 kilometre uzunluğa sahip. 3 bin 600 hektarlık mayınlı alanın kaldırılması için özel sektör, 758 milyon dolar teklif etti. Biz de valilik olarak hazırladığımız bir proje ile aynı alanı 29 milyon dolara temizlemeye hazırız. Her türlü güvenlik önlemini alarak, bölge insanından yararlanmak suretiyle çalışan işçileri de sigortalı yapmak koşulu ile bu işi yapmaya hazırız. Hazırladığımız projeyi Başbakanlık’a gönderdik. Eğer bu proje kabul görürse devletimizin hazinesine 729 milyon dolar para kazandıracağız" dedi.

Kütükçü, Milli Savunma Bakanlığı’nın açtığı mayın temizleme ihalesinde özel sektörün Kilis’te bulunan 178 bin kara mayını için 758 milyon dolar teklif ettiğine dikkat çekerek, "Biz bu işi 29 milyon dolara yapacağımızı ve hazırladığımız projeyi, Başbakanlık, Milli Savunma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Tarım Bakanlığı’na gönderdik" diye konuştu.

DÜNYADA HER AY MAYIN YÜZÜNDEN 2 BİN KİŞİ HAYATINI KAYBEDİYOR

Medico İnternational’a bağlı Mayın Yasaklama Komitesi Üyesi Thomas Gebauer’in tespitlerine göre, kara mayınları her yıl yaklaşık 26 bin kişinin ölümüne ya da yaralanmasına yol açıyor.

Dünyada 22 dakikada bir mayın yüzünden ölen ya da yaralanan olurken, her ay 2 bin kişi hayatını kaybediyor.

64 ülkede bulunan 120 milyon mayının temizlenmesi için 33 milyar dolar ve 11 yüzyıllık bir zaman gerekiyor. Yalnızca 3 ile 30 dolara mal olan tek bir antipersonel mayının temizlenmesinin maliyeti 300 ile 1000 dolar arasında.

18 Afrika ülkesinde 30 milyon antipersonel mayını var. Angola’da 9 milyon. Kamboçya’da 10 milyon, eski Yugoslavya’da ise 3 milyon mayın var.

Dünyada mayınlar yüzünden sakat kalan 250 bin kişi var ve bunların büyük bir bölümü Angola, Mozambik, Somali, Sudan, Afganistan, Kamboçya, Bosna ve Irak’ta yaşıyor.

Antipersonel mayın üreten ülkelerin başında Rusya, Çin ve ABD bulunuyor. Listede Fransa, İngiltere, Almanya, İsveç, İsviçre, Güney Amerika, Hindistan, Şili, Bulgaristan, Yunanistan, İspanya, Çek Cumhuriyeti, Pakistan ve Türkiye bulunuyor.