Küçük mucitler!

Buluş Vakfı tarafından Türkiye genelinde düzenlenen 'Buluş Şenlikleri' kapsamında düzenlenen 'Bir Kibritte Sen Çak' adlı proje yarışmasında Bayburt Fen Lisesi öğrencileri En Yaratıcı Proje ve En Sıra Dışı Proje dallarında başarı göstermesi ödüllendirildi.

İl Özel İdaresi Salonunda yapılan ödül törenine Bayburt Valisi Musa Küçükkurt, İl Milli Eğitim Müdürü Süleyman Harmancı, daire amirleri ve İl genel meclisi üyeleri katıldı.

Törenden önce proje hakkında Fen Lisesi Müdürü Muti Akkoyunlu Bayburt Valisi Musa Küçükkurt'a bilgiler aktardı.

İTÜ Taşkışla kampüsünde yapılan ' Bir Kibrit de Sen Çak' adlı yarışmaya Ankara'nın doğusundan katılan Bayburt Fen Lisesi olduğuna ifade eden Fen Lisesi Müdürü Akkoyunlu, "okulumuzun bir takım fiziki imkanları eksik olmasına rağmen Kimya öğretmeni Ali Sarı rehberliğinde öğrencilerimiz bu projeyi hazırlamış ve Türkiye genelinde okulumuzun ismini duyuracak bir başarı elde etmiş ayrıca ilimizin de ismini duyurmuşlardır" dedi.

Bayburt valisi Mua Küçükkurt ise Bayburt'ta eğitim imkanlarının diğer vilayetlere göre iyi bir konumda olduğunu belirterek, "Fırsat verildiğinde şartlar ne olursa olsun üretici olunabileceğini bu proje çok güzel gösteriyor. Baybur'ta dersliklerde bulunan öğrenci sayısınını 18 olması öğretmen öğrenci ilişkisini artırmakta ve başarıyı beraberinde getirmekte. Bayburt'ta eğitim düşüncesi ile göç eden insanlarımız var. Eğitim adına bu tür projelerle çıta yükseltilirse göç adına bir deliği daha kapatabiliriz Biz bütün okulların fen lisesi gibi olmasını istiyoruz. Bu projede 5 bayanın olmasınn başka bir manidarlığı var" diye konuştu.

Daha sonra öğrenciler Bayburt Valisi Musa Küçükkurt'a projeleri hakkında bilgi verdileri. Ardından Kimya öğretmeni Ali Sarı rehberliğindeki proje ekibinde bulunan Sümeyra Akbaş, Suzan Akdeniz, Zübeyda Temel, Zehra Öztürk, Nuray Türk isimli öğrencilere teşekkür belgesi ve ödülleri verildi. 

Kibrit Yakmanın Gizemli Dünyası adını taşıyan proje, bir kibrit çöpünü 3 farklı türde enerji metodu kullanarak en az 3 farklı ardışık eylem sonucunda başlatıldığı andan 20 saniye sonra yakacak bir cihaz yapılması amacı göz önüne alınarak hazırlandı.

2 adet güç kaynağı, bir adet indiksiyon bobini, U cam boru, civa, iki adet elektrot, elektrik devresi bağlama parçaları, üç adet metal küre, iki adet farklı boyda kaldıraç, engelli eğik düzlem, plastik pet şişe, etil alkol, 2 adet çivi gibi araç ve gereçlerin kullanıldığı projede öncelikle düzenek güç kaynağı kullanılarak çalıştırılıyor.

İndüksiyon bobini yardımıyla yüksek gerilim elde ediliyor. Pet şişe içerisindeki etil alkol buharının yanması sonucu tüm yanma olaylarında olduğu gibi enerji açığa çıkıyor. (olay ekzotermik) Yanma sonucu açığa çıkan enerji eğik düzlem üzerinde metal küreyi dengede tutan ip koparılıyor ve metal küre eğik düzlemde harekete geçiyor. Yani potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşüyor. Daha sonra kinetik enerji yer çekimi enerjisine dönüşüyor ve kaldıraç sistemlerini harekete geçiriyor.

Birinci kaldıracın ikinci kaldıracı harekete geçirmesi sonucu ikinci kaldıracı dengede tutan civa tarafı eğiliyor ve civa içersinde elektrotlar bulunan camdan U borusuna dolmaya başlıyor. Oda koşullarında sıvı halde bulunan tek metal olan civanın dolmasıyla devre tamamlanıyor ve elektrik motoru çalışıyor. Yani elektrik enerjisi hareket enerjisine dönüştürülüyor. Motorun ucuna yerleştrilmiş olan kibrit sert bir zemine sürtünmesi vasıtasıyla tutuşuyor. Burada da hareket enerjisi sürtünme enerjisine dönüşüyor.