Samsun'un Yakakent İlçesi Kaymakamı Salih Ayhan, 1890 Eylül ayında Japonya'nın Kashimoto Adası'nın Pasifik Okyanusu sahillerine
çarparak parçalanan Ertuğrul Fırkateyni'ndeki 581 Türk denizciyi andı.
Kashimoto ile kardeş şehir olan ve bu ada sahillerine benzerliğiyle dikkat çeken Yakakent İlçesi'nin Kaymakamı Salih Ayhan, "Türk-Japon dostluğunu pekiştiren bu kazada Japonlar tayfuna rağmen gemideki 69 mürettebatı canları pahasına kurtarmış ve ülkemize göndermiştir. Denizcilerimizi anarken, Japon halkına bu davranışlarından dolayı minnetlerimizi sunuyoruz" dedi.
2. Abdülhamid Han'ın, 1887 yılında Japonya İmparatoru'nun yeğeninin bir savaş gemisiyle İstanbul'u ziyaret etmesinin ardından Japonya'ya bir heyet gönderilerek iadeyi ziyaret yapılmasını emrettiğini hatırlatan Kaymakam Salih Ayhan, "Bu ziyaret için İstanbul tersanelerinde yapılan Ertuğrul Fırkateyni seçilmişti. Kafile Başkanı Albay Osman Bey, gemi komutanı da Yarbay Ali Bey'di. Gemide özel olarak seçilen 56'sı subay toplam 609 mürettebat vardı. O yıl Bahriye Mektebi'ni bitiren genç teğmenlerin tamamı da gemiye alınmış ve bu uzun gezide tecrübelerini artırmaları hedeflenmişti. Gemi Temmuz 1889'da İstanbul'dan yola çıkarak 2. Abdülhamid Han'dan Japon İmparatoru'na mücevherli imtiyaz nişanı ve diğer hediyeleri götürüyordu" bilgilerini verdi.
Geminin Japonya'ya seyahatinin 11 ay sürdüğünü ve güzergahı boyunca çeşitli limanlara uğrayarak değişik ülkelerin halkları tarafından sevgi gösterileriyle karşılandığını dile getiren Salih Ayhan, "Gemi, Haziran 1890'da Japonya'nın Yokohama Limanı'na vardı. Japon İmparatoru, Türk amiralini ve heyetini görkemli bir şekilde karşıladı. Şehir halkı Türk amiralinin saray arabasıyla İmparatorun yanına gidişini sevgi gösterileriyle takip etti. Ertuğrul Fırkateyni, Japon sularında kaldığı üç ay boyunca etrafındaki binlerce Japon kayığına 50 kişilik bandosuyla konserler verdi. Nihayet geri dönüş yolculuğu için hazırlıklar tamamlandı. Yola çıkılacağı gün Japon bahriyesinin tayfun uyarısına rağmen, Ertuğrul Fırkateyni planlandığı gibi 15 Eylül 1890 tarihinde Yokohama Limanı'ndan ayrıldı. Kushimoto açıklarında tayfuna yakalanan Ertuğrul Firkateyni, 16 Eylül 1890'da kayalara çarparak battı. Kazadan sadece 69 denizci kurtulabildi, Amiral Osman Bey ile birlikte 581 denizcimiz şehit oldu. Ertuğrul Fırkateyni'nin trajik sonu, Türk-Japon halklarını yakınlaştırdı. Yöre halkı, kazadan kurtulanlara büyük yardım ve yakınlık gösterdi. Torajiro Yamada isimli bir Japon, şehit yakınları ve kazazedeler için yardım kampanyası düzenledi. Toplanan para aynı kişi tarafından dönemin padişahına teslim edildi. Hayatta kalan 69 denizci, Japonya İmparatoru'nun talimatıyla Hiei ve Kongo isimli iki askeri gemiyle İstanbul'a gönderildi" diye konuştu.
Kazada ölenlerin anısına Kushimoto'da bir anıt yapıldığını, ilk anıtın Japonlar tarafından 1891'de dikilirken, 1929 yılında yine Japonlar tarafından genişletildiğini ifade eden Ayhan, "Şehitlik Anıtı, 3 Haziran 1929 tarihinde Japon İmparatoru tarafından da ziyaret edilmiştir. 1937'de Türkiye tarafından restore edilen anıt önünde her yıl düzenli olarak anma törenleri yapılmaktadır. Kushimoto Kasabası Mersin ve Samsun'un Yakakent İlçesi ile kardeş şehirdir. Kushimato'da bir de müze bulunmaktadır. 1974 yılında inşa edilen 'Türk Müzesi'nde Ertuğrul Fırkateyni'nin maketi, gemideki asker ve komutanların fotoğrafları ve heykelleri bulunmaktadır. Denizcilerimizi rahmetle anıyorum. Japonlara, şehitlerimize gösterdiği saygı ve bize gösterdikleri dostluktan dolayı teşekkür ediyorum" şeklinde konuştu
iha
Yayın Tarihi :
19 Eylül 2006 Salı 12:34:47
Güncelleme :19 Eylül 2006 Salı 12:40:48