Çanakkale Deniz Zaferi'nin 92. yıl dönümü törenlerle kutlanıyor. 

18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi'nin 92. yıl kutlamaları Cumhuriyet Anıtı'na çelenk konulmasıyla başladı. Anıttaki törene Yeni Zelanda'dan gelen Anzaklar damgasını vurdu

Cumhuriyet Anıtı'ndaki törene Hükümeti temsilen Devlet Bakanı Beşir Atalay, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Yener Karahanoğlu, Çanakkale Valisi Orhan Kırlı, Çanakkale Belediye Başkanı Ülgür Gökhan, CHP Grup Başkan Vekili Kemal Anadol, Çanakkale ve komşu illerden gelen milletvekilleri katıldı. Çelenklerin anıta konmasından sonra saygı duruşunda bulunuldu ve İstiklal Marşı okundu.

Törende gazi dernekleri ve vatandaşlar yeraldı. Yeni Zelanda Kraliyet Ailesi Muharip Gaziler Derneği'nde yönetici ve tarihçi olarak çalışan Steven Clarke ile babası Çanakkale'de savaşan Albert Raymond White, Yeni Zelandalıları temsil etti. Çanakkale Valiliği'nin özel izniyle ilk kez törenlere katılan Yeni Zelandalılar, "Yeni Zelandalı Dostlardan" sözlerinin yeraldığı çelengi koyup saygı duruşunda bulundu.

Çanakkale'de olmaktan mutluluk duyduğunu belirten Clarke, 9 ay süren savaşın ardından Türkiye ile Yeni Zelanda arasında kalıcı dostluklar kurulduğunu söyledi. Clarke, babasının ve 2 amcasının Gelibolu'daki savaşlarda makineli tüfekli birliklerde savaştığını kaydetti.

Babasının savaşta yeraldığını hatırlatan White, zafer kutlamalarından etkilendiğini ifade etti. 25 Nisan'da Yeni Zelanda'da benzer törenler yaptıklarını anlatan White, her iki ülkedeki törenlerde genç insanların yeralmasının dikkatini çektiğini anlattı.

GELİBOLU'DAN GETİRİLEN TOPRAK SEZER'E SUNULDU

Çanakkale Zaferinin 92. yılı nedeniyle Gelibolu'dan getirilen toprak, deniz suyu ve bayrak, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'e sunuldu.

Cumhurbaşkanlığı Köşkünde basına kapalı olarak gerçekleştirilen törene, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin, Gençlik ve Spor Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Ali Babacan, Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Bilecik, Eskişehir ve Ankara illerinden 2'şer atlet ile 1'er yönetici katıldı.

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Şahin, Cumhurbaşkanlığı çıkışında Cumhurbaşkanı Sezer'in, Çanakkale zaferinin önemine değinerek, ''Sayın Cumhurbaşkanı, 1915'te Çanakkale Savaşını kazanarak, Kurtuluş Savaşını kazandığımızı söyledi. Şayet bu savaşı kazanamasaydık, Kurtuluş savaşını da kazanamayacağımızı belirtti ve gençlerden her zaman bu bilinç ve onuru taşımalarını istedi'' dedi.

Gençlik ve Spor Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Ali Babacan ise, ''10 yıldır, Çanakkale 57. Tümen Komutanlığı'ndan gerilen kutsal toprak ile, bu savaşın yaşandığı Çanakkale Boğazı'ndan getirilen deniz suyunu ve şanlı bayrağımızı, bu büyük zaferin anısına Sayın Cumhurbaşkanımıza sunuyoruz. Kendisi de gençlerimizi konu hakkında bilgilendirerek, öğütler veriyor'' diye konuştu.

ANITKABİR'DE TÖREN DÜZENLENDİ

18 Mart Şehitleri Anma Günü dolayısıyla Anıtkabir'de tören düzenlendi. 

Anıtkabir'de saat 10.00'da başlayan törene, Ankara Valisi Kemal Önal, 4. Kolordu Komutanı ve Ankara Garnizon Komutanı Korgeneral Saldıray Berk, Genelkurmay Genel Sekreteri Tümgeneral Salih Zeki Çolak, Ankara Garnizonu'nda görevli Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ve aileleri, askeri okul öğrencileri, şehit yakınları ve gaziler ile protokolde yer alanlar katıldı.

Vali Önal başkanlığındaki heyetin, Atatürk'ün mozolesine, kırmızı ve beyaz karanfillerden oluşan çelenk bırakmalarının ardından, saygı duruşunda bulunuldu. Vali Önal ve beraberindeki heyet, daha sonra Misak-ı Milli Kulesi'ne geçti.

Anıtkabir Özel Defteri'ni imzalayan Vali Önal, deftere şunları yazdı:

''Yüce Atatürk, Bugün 18 Mart Şehitler Günü. Mazisi insanlık tarihi ile başlayan milletimizin, üzerinde yaşadığı toprakları vatan yapma, milli varlığımızı sürdürme, bağımsızlık, insanlık ve barış ideali uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi anma gününde huzurundayız.

Her 18 Martta olduğu gibi, milletimiz için sembol olmuş Çanakkale Zaferimizin yıl dönümü olan bu günde, ilk şehidimizden günümüze kadar, milletimizin idealleri uğruna en kutsal varlıklarını, canlarını feda eden şehitlerimiz, şükran ve minnetle anılarak, gelecek nesillere de vatan edinmenin ve vatanı korumanın ne denli muazzam bir destan olduğu da anlatılmış olacaktır.Bugün hür ve bağımsız olarak yaşadığımız bu topraklara çok kolay sahip olmadığımızın bilincinde olarak, emanetinizi geleceğe ve daima yükseklere taşıyacağız. Ruhun şad olsun.''

Vali Önal, defteri imzalamasının ardından, Misak-ı Milli Kulesi'nde bulunan bir grup gazi ile tek tek tokalaştı.

NUSRAT MAYIN GEMİSİ'NDE TÖREN

Çanakkale Zaferi'nin 92. yıl dönümü dolayısıyla, Mersin'in Tarsus ilçesine getirilerek müzeye dönüştürülen, Çanakkale Zaferi'nin sembolü Nusrat Mayın Gemisi'nde de tören düzenlendi.

Nusrat Mayın gemisi önündeki törende, saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunmasının ardından, muharip gazilerin temsili şehitlikte dua etmeleri ve fatiha okumalarının ardından saygı atışı yapıldı.

Belediye Başkanı Burhanettin Kocamaz, burada yaptığı konuşmada, Çanakkale Zaferi'nin Türk tarihindeki önemine işaret etti.

Kültür Merkezi'nde devam eden törenlerde de Kaymakam Abdulhamit Erguvan, 670 bin kişinin öldüğü Çanakkale Zaferi'nin Türkiye için bir dönüm noktası olduğunu, Çanakkale'yi geçilmez kılan Nusrat Mayın Gemisi'nin bu savaşın kaderini değiştirdiğini söyledi.

Tarsus Jandarma Komutanı Binbaşı Coşkun Sel ise Çanakkale Savaşı ve zaferi ile ilgili dia gösterili bir sunum yaptı.Tören, Cengiz Topel Lisesi öğretmen ve öğrencilerinin Çanakkale Zaferi ile ilgili konuşmaları, şiirler okunması ve Çanakkale türkülerinin söylenmesiyle sona erdi.

Törenlere Garnizon Komutanı Yarbay Ali Başar, İlçe Jandarma Komutanı Binbaşı Coşkun Sel, Cumhuriyet Savcısı Orhan Usta, ağır ceza hakimi Selfet Giray, Emniyet Müdür Vekili Yaşar Aksoy, Milli Eğitim Müdürü Mustafa Anteplioğlu, muharip Gaziler, öğretmenler ve öğrencilerle vatandaşlar katıldı.

MALATYA

2. Ordu Komutanı Orgeneral Hasan Iğsız, terörle mücadelenin sonuna kadar devam edeceğini söyledi.
Çanakkale Zaferi'nin 92. Yıl Dönümü ve Şehitler Anma Günü dolayısıyla şehitlikte anma töreni düzenlendi. Törende şehit yakınlarıyla ilgilenen Orgeneral Iğsız, terörle mücadele konusunda hiç kimsenin şüphesi olmaması gerektiğini belirtti.

Orgeneral Iğsız, ''İnsan hakları, barış ve özgürlük gibi ifadelerin arkasına sığınarak terör örgütünün sözcülüğünü yapanlar var. Herkes şunu çok iyi bilsin ki mücadelemiz sonuna kadar devam edecektir'' dedi.

Malatya Şehir Mezarlığı'ndaki şehitlikte düzenlenen törende konuşan Kurmay Albay Ömer Faruk Küçük de bugünün ağıt günü olmadığını, düşünme, anlama ve geleceği kurgulama günü olduğunu ifade etti.

Son zamanlarda Atatürk milliyetçiliği yerine etnik, dinsel ve bölgesel milliyetçilik yaparak ülkeyi bölmek isteyenlerin olduğunu kaydeden Kurmay Albay Küçük, şöyle konuştu:

''Kanla yoğrularak kurulmuş ülkemizde, bazı kişiler bayrak, vatan ve millet sevgisine dayalı ve vatandaşın tümünü kucaklayan Atatürk milliyetçiliği yerine, etnik, dinsel ve bölgesel milliyetçilik yaparak ülkeyi bölmeye çalışıyorlar. Türk Silahlı Kuvvetleri, büyük bir fedakarlık sonucu kurulan ve Atatürk milliyetçiliğine dayalı laik, demokratik ve sosyal bir hukuk devleti olan Cumhuriyetimizi her türlü çağ dışı ve bölücü zihniyete karşı yüce milletimizle birlikte korumaya kararlıdır.''

Malatya Valisi Halil İbrahim Daşöz'ün anıt defterini imzalamasının ardından şehitlik ziyaret edildi.

HATAY

Hatay'da, ''18 Mart Çanakkale Zaferi'nin 92. yıl dönümü ve şehitleri anma'' törenleri sırasında, bir grup şehit ailesi, '' Atatürk Anıtı'na çelenk koymalarına izin verilmediği'' gerekçesiyle tepki gösterdi.Hatay'daki anma törenleri kapsamında, Cumhuriyet Alanı'nda bulunan Atatürk Anıtı önünde toplanan Antakya Şehit Aileleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Hamit Ölçer ve yönetim kurulu üyeleri, beraberlerinde getirdikleri çelengi Atatürk Anıtı'na koymak istediler.

Görevlilerin, ''Anıta sadece Valilik, Garnizon ve Belediye Başkanlığının çelenkleri konulabilecek. Bunun dışında çelenk sunulmayacak'' sözlerine, şehit aileleri tepki gösterdiler.

Atatürk Anıtı önündeki törene, Hatay Valisi Ahmet Kayhan, Garnizon Komutanı Piyade Albay Orhan Büyükgüngör, Antakya Belediye Başkan Vekili Tevfik Fazlı Doğan, Hatay Cumhuriyet Başsavcısı Enis Yavuz Yıldırım, AK Parti Grup Başkanvekili Sadullah Ergin ve protokolun diğer üyeleri katıldı.Anıttaki etkinliğin ardından Şehit Mezarlığı'na gidildi. Burada saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunmasından sonra saygı atışı yapıldı.

Vali Kayhan ve beraberindekiler, şehit mezarlığını ziyaret ederek, şehit aileleriyle dua ettiler.

Şehit Mezarlığı'ndaki anma törenleri sırasında, Antakya Şehit Aileleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Hamit Ölçer ve bir grup şehit ailesi, Atatürk Anıtına çelenk konulmasına izin verilmemesini protesto etmek amacıyla ''Şehitler ölmez vatan bölünmez'' sloganları attılar.Vali Kayhan'ın, şehit ailelerin yanına giderek, bu tepkinin yanlış olduğunu ifade etmesine rağmen, şehit aileleri, kendilerine yapılan davranışı kabullenemediklerini belirttiler.

Her yıl düzenlenen anma törenlerine çelenk sunduklarını, bu yıl ise neden böyle bir karar alındığına anlam veremediklerini belirten Ölçer, ''Biz bu vatan için şehitler verdik. Bize bir çelengi çok mu görüyorsunuz?'' dedi.Vali Kayhan'ın tüm müdahalelerine rağmen, tepkilerini sürdüren grup, protokol üyeleri şehit mezarlığını terk ettikten sonra da yapılan uygulamayı protesto etmeyi sürdürdüler.

Bu arada, anma törenlerine Kültür Merkezi'nde devam edildi. Atatürk Lisesi'nin hazırladığı etkinlikte, Piyade Yarbay Ziya Çamur, günün anlam ve önemini belirten konuşma yaptı.

Daha sonra şehit İbrahim Koyunoğlu ve Nur Mehmet Sevinç'in aileleri ile gaziler Murat Öztürk ve Muzaffer Ardıç'a, Vali Kayhan devlet övünç madalyalarını verdi.

BAKÜ

Çanakkale Zaferi'nin 92. yıl dönümü ve Şehitleri Anma Günü dolayısıyla Bakü'deki Türk Şehitliği'nde resmi tören düzenlendi.
Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Hüseyin Avni Karslıoğlu, 1918'de Türkiye'den gelen ve Azerbaycan'ın bağımsızlığı için savaşan Kafkas İslam Ordusu'nun şehitleri anısına dikilen Şehitlik Anıtı'na çelenk bıraktı, saygı duruşunda bulunuldu.

İstiklal Marşı ve Azerbaycan Milli Marşı'nın askeri bando eşliğinde okunmasından sonra Şehitlik özel defterini imzalayan Karslıoğlu, deftere şunları yazdı:

"Aziz şehitlerimiz, bizler için gençliğinizi feda ettiniz, bizler için dünyadan göçtünüz. Ruhlarınız şad olsun, Allah rahmet eylesin."Büyükelçi Karslıoğlu, törende yaptığı konuşmada da Çanakkale'de çatışmaların yapıldığı bölgelerde hala mermi kovanlarının, şehitlerin kemiklerinin bulunduğunu belirterek, hissettiklerinin ancak o bölgeye giderek anlaşılabileceğini söyledi.Çanakkale Savaşı'nın Türk dünyası için de önemli olduğunu kaydeden Karslıoğlu, dedesinin orada savaştığını, eğitim gördüğü İstanbul Erkek Lisesi'nin o dönemdeki tüm öğrencilerinin Çanakkale'de çatışmalara gittiğini ve çoğunun şehit olduğunu anlattı.

Büyükelçilik Askeri Ataşesi Kurmay Yarbay Selami Cinbat da "Çanakkale'nin dünya tarihinde bir dönüm noktası oluşturduğunu ve güç dengelerini değiştirdiğini" belirterek, "Olayların akışında Türk milletinin belirleyici rol oynadığı, Kurtuluş Savaşı'nın ilk meşalesinin tutuşturulduğu, yüce Türk ulusunun kahramanlık ve fedakarlığının doruk noktasına ulaştığı bir prestij ve azmin mücadelesi olmuştur" dedi.

Silahlı Kuvvetler Ataşesi Tuğgeneral Seyhan Ceyhan ile Bakü'deki çok sayıda Türk vatandaşının katıldığı törende çeşitli kuruluşların yanı sıra "Kafkas İslam Ordusu Çocukları" adına çelenk bırakıldı.

Çatışmalar ve zaferden sonra Türk ordusu Azerbaycan'dan ayrılırken, bazı askerler kendi talepleri doğrultusunda bu ülkede kalmayı seçmişti. Daha sonraki dönemlerde yaşanan çeşitli sıkıntılara rağmen bu askerlerin çocuklarının bir bölümü hala Bakü'de yaşıyor.

Tören kapsamında şehit isimlerinin yer aldığı plaketlere karanfil bırakan Büyükelçi Karslıoğlu, Tuğgeneral Ceyhan ve diğer katılımcılar, daha sonra Azerbaycan'ın bağımsızlığı için şehit olanlar adına kurulan Şehitler Hıyabanı'na geçti.

Törenin bu bölümünde de Karslıoğlu Ebedi Meşale anıtına çelenk bıraktı, saygı duruşunda bulunuldu.

KOSOVA

Türkiye'de pek çok etkinlikle anılan Çanakkale Şehitleri, Kosova'daki Türkler tarafından da unutulmadı.

Kosova'da Türklerin yoğun olarak yaşadığı Mamuşa başka olmak üzere pek çok şehirde Çanakkale Şehitleri anıldı. 17 Mart'ta başlayan ve 18 Mart'ta da devam edecek törenlerde Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere Türk büyükleri yad edildi.

1999 yılında Sırbistan'la yaşanan savaşın ardından Birleşmiş Milletler tarafından yönetilmeye başlanan Kosova'da çok sayıda Türk yaşıyor. Özellikle Mamuşa, Prizren, Priştine Vıçıtırın ve Mitroviça'da bulunan Türkler Kosova'nın nihai statüsünün belirlenmesi sürecinde daha çok kültürel hak elde etmeye çalışıyor.

Kosovalı Türkler, 18 Mart'ın dışında 23 Nisan, 30 Ağustos, 29 Ekim, 10 Kasım gibi pek çok önemli günlerde de anma ve kutlama törenleri düzenleniyor.

Kosova'da ayrıca NATO ve Birleşmiş Milletler misyonları çerçevesinde Türk polisi ve askeri de görev yapıyor.

9 bin güllü şehitlik

Başbakan Erdoğan tarafından bugün açılışı yapılacak Çanakkale Şehitlik Bölgesi’ndeki yeni düzenlemeler önceki gün tamamlandı. 19 bin mevsim çiçeği ve 9 bin gül dikilen bölgedeki 26 bonet temizlendi. 

ÇANAKKALE Şehitlik Bölgesi’nde yapılan düzenlemeler hummalı bir çalışmayla 18 Mart törenlerine yetiştirildi. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Orhan Düzgün, önceki gün biten yeni düzenlemeleri ayrıntılarıyla Hürriyet’e anlattı. Namazgáh Tabyası’nda çakıl taşları ve kumla dolu 26 adet bonetin temizlenerek restore edildiğini aktaran Düzgün, bonetlerden birini ise 1915’teki temsili mutfak olarak tasarladıklarını kaydetti. Açılışta mutfakta 1915’te yapılan yemeğin aynısı olan bulgur pilavı ve hoşafı sunacaklarını anlatan Düzgün, "Temsili asker, yemeği Sayın Başbakan Tayyip Erdoğan’a ikram edecek" dedi. Düzgün şu bilgileri aktardı:

TEMSİLİ TÜRK ŞEHİTLİĞİ

29 Kasım 2006’da ihaleye çıkarılan Çanakkale Şehitler Abidesi Sembolik Türk Şehitliği’nin yapımına 10 Ocak’ta başlanarak önceki gün tamamlandı. Proje Başbakanlık Tanıtma Fonu’ndan alınan 5 milyon 100 bin YTL ile gerçekleşti. Projede 1688 şahide (mezar taşı) bulunuyor. Alfabetik il ve rütbe sırasına göre 59 bin 400 şehidin isimleri, rütbeleri, doğum ve ölüm tarihleri 8 milimetrelik camların üzerine kazındı. Mermer ve cam ölçü biçiminde kullanılarak geleneğe gönderme yapılırken, modern çizgiler taşıyan bir vizyon öngörüldü. Çanakkale Savaşı’nın sembolü kabul edilen asker serpuşu ’kabalak’ şahide üzerinde ayyıldızla beraber stilize edilerek sembolleştirildi.

19 BİN MEVSİMLİK ÇİÇEK

Projeye göre ağaçlara zarar vermeden yerleştirilen şahidelerin ortasına 732 metrekarelik bir Türk Bahçesi inşa edildi. 8 bin metrekarelik alana yayılan şehitlikte, çevre düzenlemesini yapılarak, yürüme yolları düzenlenerek tasarım tamamlandı. Ayrıca 300’e yakın 7 metrelik yetişmiş servi, 9 bin adet gül, 19 bin mevsimlik çiçek, 5 bin metrekarelik çimle bitkilendirme çalışmaları yapıldı.

Namazgáh Tabyası, 26 bonet ve 17 topyeri platformundan oluşuyor. Bonetler ile top yerlerinin cephe taş kaplamaları ve döşemelerindeki eksik ve bozuk taşlar orijinal malzemeyle değiştirilerek tamamlandı. Mevcut taşlar konserve edilerek korundu. 1890 tarihli fotoğraflarda yer alan bonet üstü toprak dolgular, orijinal formlarına uygun olarak tamamlandı. Bonetlere ve top yerlerine ulaşımı sağlayan yollar, çalışmalar esnasında elde edilen bulgulara uygun olarak tamamlandı. Dış cephe ve bonet iç aydınlatma elektrik sistemi kuruldu.

BONET SİNEMA SALONU

Tabyanın merkezindeki 25 numaralı bonet, projesine uygun olarak restore edilerek, bilgilendirme merkezi ve müze olarak teşhir ve tanzimi tamamlandı. ’T’ biçimli bir avlunun etrafında şekillenen 24 nolu bonet de idari bürolar, süreli sergiler ve 1915 asker mutfağı mekanları şeklinde tasarlandı. 26 numaralı bonete ise sinema salonu işlevi verildi. 23 numaralı bonet de Türkiye’nin en büyük savaş müzelerinden biri olacak şekilde tasarlandı ve teşhir tanzim uygulamaları sonuçlandırıldı. 70 dekarlık alana yayılan Namazgáh Tabyası çevre düzenlemesi 440 günde tamamlandı.

ŞEHİTLER BELGELİĞİ BÖLÜMÜ

Çanakkale Şehitler Abidesi altında, 4 abide ayağını sarmalayan ’Şehitler Belgeliği Bölümü’ de güçlendirildi.

Cennet bahçesi

MEHMETÇİK’in büyük kahramanlığıyla destan yazdığı Gelibolu Yarımadası, Devlet Bakanı Beşir Atalay’ın koordinatörlüğünde, Çevre ve Orman Bakanı Osman Pepe’nin sorumluluğunda ve Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç’un uygulayıcı bakan olarak görev aldığı uzun devreli gelişme planıyla yenilendi. Bu büyük proje kapsamındaki hazırlıklar yoğun bir çabayla 18 Mart’a yetiştirildi. Şehitler Abidesi önünden kaldırılan ay yıldız figürü yerine de gül bahçesi oluşturuldu.

Tarihe yolculuk

İSTANBUL İl Milli Eğitim Müdürlüğü, 750 öğrenciyi Çanakkale’ye götürdü. Geziye Güneydoğu Anadolu illerinden 100, İstanbul’dan ise 650 öğrenci katıldı. İDO’ya ait ’Mavi Marmara’ adlı gemiyle Gelibolu’ya inen 750 öğrenci, buradan Çanakkale Şehitliği’ne geçerek tarihi mekanları gezdi. İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Ata Özer, "Öğrencilerimizin onlara emanet edilen bu cennet vatanın değerini daha iyi anlamaları ve ecdatlarını daha iyi tanımaları için bu geziler güzel bir fırsat oluyor" dedi.