İran esirlerin görüntülerini yayınladı

İngiltere Dışişleri Bakanı Margaret Beckett, İran'la ülkesi arasında 15 Kraliyet Donanması mensubu askerin esir alınmasından doğan sorun çözülene kadar, Tahran'la bütün resmi ilişkilerin dondurulduğunu açıkladı. Dün parlamentoda bir açıklama yapan Margaret Beckett, olayın gelişimini detaylarıyla anlatırken, İngiliz denizcilerin Irak karasuları içinde ve haksız biçimde tutuklandıklarını bir kez daha vurguladı.

İngiltere'nin İran'la ikili resmi ilişkilerin dondurulması kararı çerçevesinde, bu ülkeyle karşılıklı bütün resmi ziyaretleri durduracağı ve İranlı yetkililere vize vermeyeceği bildirildi. İngiltere Dışişleri Bakanlığı'ndan bir yetkili, İran'ın elindeki İngiliz askerleri sorunu çözülünceye kadar, bu konu dışında "hükümetten hükümete hiçbir ilişki olmayacağını" söyledi. Aynı yetkili, İngiliz hükümetinin İran'a gidecek ticari heyetlere verdiği destek benzeri diğer ikili ilişkilere verdiği desteğin de askıya alınacağını belirtti.

Beckett'tan önce açıklamalarda bulunan İngiltere Başbakanı Tony Blair de sorunu ciddiye aldıklarını belirterek sonuca ulaşmak için kararlı olduklarını ifade etti. Blair, sorunun aşılması ve İran üzerinde baskı oluşturulması için Türkiye dahil İngiltere'nin müttefikleriyle yakın temasta olduklarını anlattı.
Türkiye'nin krizin aşılmasında oynayabileceği rol, Dışişleri Bakanı Beckett tarafından da dile getirildi. Beckett, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ABD Dışişleri Bakanı Rice ve Suudi Arabistan yetkilileriyle yakın temas içinde olduklarını ve uluslararası camianın sürekli bilgilendirildiğini ifade etti.

Kadın asker bırakılıyor

İran tarafı, esir alınan 15 denizci içindeki tek kadın asker olan Faye Turney'nin kısa sürede serbest bırakılacağını bildirdi. AP'nin haberine göre Riyad'da bulunan İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki dün yaptığı açıklamada, "Bugün (dün) veya yarın (bugün) hanımefendi serbest bırakılacak" dedi. Muttaki, İngiltere ile aralarında patlak veren krizin büyüme ihtimalini zayıf gördüğünü ima ederek İngilizlerin İran karasularına yanlışlıkla girmiş olabileceklerini ifade etti. İranlı Bakan, "İhlal istemeden, anlık bir hareket olabilir. İngilizler direnmedi" diye konuştu.

İran'dan ilk çözüm önerisi

İran, İngiltere ile yaşadığı krizden çıkış için ilk kez çözüm yolu önerdi. Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki, ''İngiltere, askerlerinin sınır ihlali yaptığını kabul ederse askerlerin serbest bırakılabileceğini'' söyledi.

Arap Birliği zirvesi için Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da bulunan Mutteki, İngiliz yetkililerin gözaltındaki askerlerle görüşmeleri için izin verileceğini belirtti.

Mutteki, dün de gözaltındaki tek kadın askerin serbest bırakılacağını açıklamıştı.

Ancak Tahran krizin tam olarak çözülmesi için Londra'dan askerlerinin İran karasularına girdiğini kabul etmesini bekliyor.

Londra yönetimi ise bu iddiayı ilk günden beri reddediyor. İngiltere dün İran ile arasındaki tüm resmi ilişkileri kestiğini duyurmuştu.

Krizin çözümünde dün Türkiye de devreye girmiş, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan dün Riyad'da İran Dışişleri Bakanı Mutteki ile bir araya gelmişti. Erdoğan, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Türk diplomatların alıkonulan 15 İngiliz askerini görebileceğini söylemişti.

Erdoğan'ın bugün de Mutteki ile bir telefon görüşmesi yapması bekleniyor.

İRAN - İNGİLTERE KRİZİ

İran Devrim Muhafızları, 23 Mart Cuma günü, Basra Körfezi'nde 15 İngiliz deniz piyadesini, "sınır ihlali" gerekçesiyle gözaltına almış, İngiltere ise askerlerinin körfezdeki Irak karasularında rutin denetleme sırasında ele geçirildiklerini ileri sürmüştü.

Koordinatlar açıklandı

İngiltere Savunma Bakanlığı ise 15 İngiliz denizcinin Irak karasularının içinde esir alandığını gösteren kanıtlar açıkladı. Savunma Bakanlığı'ndan Amiral Sir Charles Style, GPS ile belirlenen koordinatların askerlerin Irak karasularının 1.7 deniz mili içinde olduklarını gösterdiğini söyledi.

Ancak İran'ın İngiltere Büyükelçisi, İngiliz askerlerinin esir alındıkları sırada İran karasularının yarım kilometre içinde olduklarını ileri sürdü.
İran Meclis Başkan Vekili Muhammed Rıza Bahonar ise İngiltere'nin hata yaptığını kabul edip özür dilemesi halinde sorunun çözüleceğini söyledi.

İranlılar, esir kadın askerin başını örttüler

İran'ın uydudan Arapça yayın yapan El Alem TV'si, dün akşam kadın asker Faye Turney (başörtülü) ve bir grup diğer İngiliz esirin, yemek yerlerken ve ifade verirken alınmış görüntülerini yayımladı.

Görüntülerde, ''Görünüşe göre ihlal var'' açıklamasını yapan kadın asker Faye Turney'in kimliği de ayrıntılı biçimde açıklandı.

İngiliz asker Turney görüntülerde, "Bize çok çok merhametli davrandılar" dedi ve durumlarının iyi olduğunu söyledi.

İngiliz basınından tutsakların görüntülerinin yayımlanmasına eleştiri

İngiliz basını, İran'ın gözaltına aldığı 15 İngiliz askerinin görüntülerinin İran devlet televizyonunda yayımlanmasını sert dille eleştirdi.
The Times gazetesi, "tutsakların İran'ın propaganda savaşı için teşhir edildiğini" yazdı. Gazetenin başyazarı, İngiltere'nin İran üzerindeki baskısını sürdürmesi gerektiğini ifade etti.

Daily Mail gazetesi ise gözaltına alınanlar arasında bulunan kadın askerin başörtülü fotoğrafına ilk sayfasında yer verirken, sorunun çözümünde yetersiz kaldığını düşündüğü Dışişleri Bakanlığını manşetten eleştirdi.

The Daily Telegraph gazetesinin haberinde, İngiliz kadın asker Faye Turney'nin İran devlet televizyonunda, yanlışlıkla sınır ihlali yaptıkları için özür dilemeye zorlandığı, bu durumun İngiltere'de büyük bir öfkeye yol açtığı kaydedildi.

Gazetenin başyazarı da İran'ın bu davranışının, uğradığı tecridi derinleştirmekten başka bir işe yaramayacağını savundu.

The Guardian gazetesinin başyazarı da İran'ın tavrının kabul edilemez olduğunu belirterek, krizin aşılması için Türkiye, Suudi Arabistan, Irak ve AB'nin devrede olduğuna işaret etti.