Yabancıya hakim ortak yolu
Yapılacak değişiklikle televizyonlarda halen yüzde 25 olan yabancı sermaye üst sınırı yüzde 50'ye çıkartılıyor. RTÜK'ün TV'lerdeki reklam payının oranı yüzde 5'ten yüzde 3'e iniyor
Radyo ve Televizyonların kuruluş ve yayınlarını düzenleyen yasada değişiklik yapılıyor. Değişiklikle birlikte özel televizyonlarda yabancı sermaye oranı yüzde 25’ten yüzde 50’ye yükselecek.
Özel radyo ve televizyonların yıllık brüt reklam gelirlerinden RTÜK’e ödedikleri yüzde 5 pay yüzde 3’e inecek. TRT denetimi yeniden Üst Kurul’a bırakılıyor. RTÜK Başkanı Prof. Dr. Davut Dursun, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı konuşmada, Radyo ve Televziyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunda yapmayı planladıkları değişikliklerle ilgili bilgi verdi. Dursun’un verdiği bilgiye göre kanun taslağında yer alan bazı düzenlemeler şöyle:
* Medya sahiplik konusu yeniden ele alınarak düzenleniyor. Bu konuda radyo ve televziyon sahibi olmayla ilgili sınırlamalar daraltılarak netleştiriliyor, tekelleşmeyi engellemek üzere tahsis edilecek frekans kapasitesi ve elde edilen sektörel gelir bazlı bir düzenleme getiriliyor. Yayın kuruluşlarında yabanca sermaye oranı yüzde 25’ten yüzde 50’ye yükseltiliyor. Böylelikle bugüne kadar ‘azınlık ortak statüsü’nde olacakları icin Türkiye’ye gelmek istemeyen yabancı yayın kuruluylarının bu alanda yatırım yapmalarının önü açılacak.
* Taslak ile yayın kuruluşlarının karasal yayın lisansına sahip olmaları, lisans ücretlerinin, kanal ve frekans kullanım ücretlerinin tahsil edilmesinin sağlanması amaçlanıyor.
* Dünya ile paralel olarak karasal sayısal yayıncılığa sorunsuz geçilmesi hedefleniyor. Bu çerçevede geçici düzenlemeyle bir yıllık süre içerisinde sayısal frekans ihalesinin yapılması ve tahsislerin yapılması, tahsis tarihinden itibaren üç yıl süreyle de analog televizyon ve sayısal televizyon yayınlarının paralelel olarak sürdürülmesi öngörülüyor.
* Elektronik Haberleşme Kanunu’nun hükümleri esas alınarak, ulusal frekans planlarının yapılması yetki ve görevi Üst Kurula veriliyor. TRT’nin denetimi yeniden Üst Kurula bırakılıyor.
* IP-TV. DVB-H ve HDTV gibi yeni yayın teknolojileri ile ilgili belirsizlikler ortadan kaldırılarak açılımlar getirilecek. bu alana ilişkin düzenlemelerde Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumunun yetki ve düzenlemeleri saklı tutulacak.
* Koruyucu Sembol Sistemi, Sayısal Kayız, Arşiv ve Analiz Sistemi Projesi, İzleyici Temsilciliği, Görsel İşitsel Medya Etik İlkeleri gibi uygulamalar yasal zemine kavuşacak. Reyting ölçümlerini yapacak şirketler Üst Kurul’dan izin alacak ve bu şirketlerin ölçümleri denetlenecek.
* Yayın ilkeleri, AB Görsel İşitsel Medya Hizmetleri Yönergesi esas alınarak yeniden düzenlenecek. radyo ve televizyon yayınları ile isteğe bağlı hizmetlere uygulanacak ilkeler ayrı ayrı düzenlenecek.
* Cevap ve düzeltme hakkı, Basın Kanununa paralele olarak yeniden düzenlenecek. İlgili tarafa mahkemeye başvurmadan önce yayın kuruluşundan cevap ve düzeltme hakkının kullandırılmasını isteme imkanı sağlanacak.
* AB mevzuatına uyum çerçevesinde yayın içeriklerinde Avrupa eserlerine de yer verilecek ve belli oranda tüm yayınlarda yerli yapıma yer verilmesi zorunluğu getirilecek.
* Üst Kurul gelirlerinin en önemli bölümünü oluşturan, özel radyo ve televizyonların yıllık brüt reklam gelirlerinden alınan yüzde 5 pay yüzde 3’e çekilecek.
Denetimde temsilcilik
RTÜK Başkanı Dursun, ‘İzleyici temsilciliği uygulaması’ ile bir tür özdenetim uygulamasına geçmek istediklerini belirten Dursun, “Buna göre, bütün yayın kuruluşlarında, tecrübeli bir izleyici temsilcisi atanacak. Bu temsilcinin telefonları vatandaşlara iletilecek, vatandaşlar da o televizyona ilişkin şikayetlerini televizyon temsilcisine aktaracak” dedi.
