Bahşiş vermek zorunlu mu?
En az bahşiş veren ülkeler
Türkiye'nin kıyı bölgelerinde hızla yayılan 'Her şey Dahil' uygulaması ciddi bir bahşiş kaybına neden oluyor.
Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği'nin (AKTOB) Ekin Grubu Araştırma Birimi'ne yaptırdığı bir araştırmaya göre, Türkiye'nin kıyı bölgelerinde hızla yayılan 'Her şey Dahil' uygulaması ciddi bir bahşiş kaybına neden oluyor.
Tüm dünyadaki bahşiş sistemlerini mercek altına alan araştırmaya göre, müşterilerin, aldıkları hizmetten duydukları memnuniyetin bir ifadesi olarak tanımlanan bahşiş her ülkede farklı uygulanıyor. Bazı ülkelerde yazılı, bazılarında sözlü kurallarla belirlenen bahşişler, kimi ülkelerde de 'ayıp' sayılıyor. Araştırma Türkiye'de geçerli olan 'her şey dahil' sisteminin ciddi bahşiş kaybına yol açtığını da gösteriyor. Araştırma, Türkiye'nin kıyı bölgelerinde hızla yayılan her şey dahil sistemi ile birlikte otellerdeki bahşiş uygulamasının büyük oranda azaldığını ortaya çıkardı. Bu sistemle çalışan tesislerde, müşterilerin isterlerse 'Tip Box' denilen bahşiş kutusuna para bıraktıkları, burada toplanan bahşişlerin ise daha sonra çalışanlar arasında birimlere göre paylaştırıldığı ifade ediliyor.
Turistler bilgi alıyor
Ekin Grubu Araştırma Birimi'nin konuyla ilgili araştırması, bahşiş vermenin kimi ülkelerin yurt dışı tanıtım bürolarındaki bilgilendirme broşürlerinde bile yer alan bir uygulama haline geldiğini ortaya koyuyor. Çeşitli ülkelerin Almanya'da bulunan tanıtım bürolarına tatil öncesi bilgi almak için gelen turistlerin, "Bahşiş vermek zorunlu mu? Ne kadar bahşiş vermeliyiz?" gibi sorular sordukları belirtiliyor. Araştırmaya göre, Almanya'nın Frankfurt şehrindeki İtalyan Turizm Merkezi'nin (ENIT) Müdürü Marco
Montini, konuyla ilgili kendilerine çeşitli sorular sorulduğunu belirterek turistleri "İtalya'da bir lokantada hesabın yüzde 10'u kadar bahşiş muhakkak beklenir" şeklinde bilgilendirdiklerini söyledi.
Alman Otomobil Kulübü ADAC da, müşterilerinin gözlem ve bilgilerinden yola çıkarak otellerde valiz taşıyan personele bahşiş vermenin artık neredeyse standart kural olduğunu belirtiyor. Buna karşılık Hamburg'daki VisitDenmark Yetkilisi Rainer Büchtmann, bahşiş hakkında soru soran turistlere Danimarka'da bahşişin adının bile pek bilinmediğini söylediklerini belirtti.
Frankfurt'taki ABD tanıtım ofisi Visit USA Committee'nin başkanı Rita Hile ise ülkesinde hizmet fazla beğenilmese de bir lokantada yüzde 10'dan az bahşiş verilirse garsonların bunu hakaret olarak algıladığını, bahşiş uygulamasının ABD'de yazılı olmayan bir kural haline geldiğini, bu nedenle de bahşişin hesapla birlikte nakit ya da kredi kartıyla ödenebileceğini ifade ediyor. Bunların yanı sıra kimi ülkelerde bazı müşterilerin bahşişi bir 'güç' ve 'üstünlük' gösterisi olarak kullandıkları; kimi ülkelerde
ise garson, komi ve oda servisi elemanları gibi personelin maaş ve alacaklarının bahşişler göz önünde tutularak düzenlendiği de araştırmanın sonuçları arasında yer alıyor.
Ülkelere göre bahşiş uygulaması
ABD'de bahşiş miktarı yüzde 15 ile yüzde 20 arasında değişirken bu oran Fransa, Almanya, İngiltere'de yüzde 10'a kadar düşüyor. Japonya'da bahşiş miktarı yüzde 10 ile yüzde 20 arasında iken Filipinler, Suudi Arabistan, Macaristan, Polonya, Romanya, Finlandiya, Hindistan, Norveç ve İsveç'te yüzde 10 olarak gözüküyor. Araştırmaya göre, bahşiş oranının en düşük olduğu ülkeler yüzde beş ile Rusya, Tayland, Çin, Fas ve Mısır.
