Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası'nın (KATSO) hazırladığı teşvik raporunda, 5084 Sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Yasası ile Türkiye içinde ikinci bir Çin yaratılmak istendiği vurgulandı.
Raporda, Türk sanayisinin önemli sorunlarla karşı karşıya olduğu öne sürülerek, Kahramanmaraş'taki fabrikaların kapanmaya, işsizliğin artmaya başladığı belirtildi.
''Türkiye içinde Çin yaratılırsa, Kahramanmaraş, Gaziantep, Denizli, Kayseri, Çerkezköy'deki tekstil işletmeleri, Malatya, Şanlıurfa ve Adıyaman'daki mevcut tesislerle ve diğer illerde yapılacak yeni yatırımlarla rekabet edemeyecektir'' denilen raporda, rekabet gücünü yitiren illerdeki sanayinin kökünden imha olacağına, hükümetin bu durumu gözardı edemeyeceğine dikkat çekildi.
Raporda, 5084 sayılı yasanın, amacı doğru belirlenmemiş, sonuçları iyi düşünülmemiş ve kolaycılığa kaçılarak hazırlanmış bir yasa görünümünde olduğu ifade edilerek, şu görüşlere yer verildi:
''Hükümet seçim öncesinde verdiği sözleri yerine getirme çabasıyla ve ekonomide yatırım heyecanını artırmak, özellikle yatırımları doğuya kaydırmak amacıyla bu Teşvik Yasası'nı çıkardı. Ancak, kolaycılığa kaçılması ve önerilerin dikkate alınmaması nedeniyle yasa, bir çok eksiklik ve yanlışlığı da içeriğinde barındırıyor.''
Raporda, kapsam, kriter ve işleyiş yönünden önemli eksiklikleri olduğu savunulan yasanın, kapsam itibarıyla adil olmayan, kriter itibarıyla eksik, işleyiş itibarıyla da verimsiz bir teşvik yasası olduğu öne sürüldü. Yasanın, vergi, sigorta primi teşvikleri ile enerji desteği açısından fert başına gayri safi milli hasıla tutarı 1500 dolar ya da daha az olan illeri, bedelsiz arazi temini için de bu illerle kalkınmada öncelikli illeri kapsadığı anımsatılan raporda, şöyle denildi:
''Yasa kriter olarak illerin kişi başına gelirini baz almaktadır. Oysa ki, kişi başına gelir tam anlamıyla bir gelişmişlik göstergesi olamamaktadır. Hesaplama yapılırken yöntem gereği il sınırları içinde faaliyet gösteren tüm işyerleri il ekonomisine katkısı olup olmadığına bakılmaksızın il katma değerine dahil ediliyor. Buna örnek Kahramanmaraş'taki Afşin-Elbistan Termik Santralı, Şanlıurfa'daki Atatürk Barajı, Elazığ'daki Keban Barajı verilebilir. Bu kamu işletmelerinin yarattığı katma değer bulundukları ilin gelir hanesine yazılmaktadır. Oysa, ülke ekonomisine büyük katkı yapan bu işletmelerin il ekonomilerine katkıları oldukça düşüktür. Yani, kişi başı milli gelir kriteri tek başına bir gelişmişlik göstergesi değildir. Bu kriter yanlıştır.''
Raporda, yasanın uygulama alanının kişi başına milli gelir ölçüt alınarak belirlenmesinin yanlışlığı Kırşehir ve Trabzon örnek gösterilerek vurgulandı. Kişi başına milli geliri 1506 dolar olan Kırşehir yasa kapsamına girerken, kişi başı geliri Kırşehir'den 18 dolar fazla olan Trabzon'un yasanın kapsamı dışında kaldığı ifade edilen raporda, ''Trabzon, 18 dolar fark nedeniyle zengin şehir kabul edilmektedir. Bir şehrin kaderi 18 dolara bağlanmaktadır, burada ciddi bir hata vardır'' denildi.
Yasanın kapsam itibariyle yatırımları Doğu'ya değil Batı'ya çekecek nitelik taşıdığı ifade edilen rapora, şöyle devam edildi:
''Bir yatırımcı, altyapı, üretim ve pazarlama olanakları, eğitim ve sosyal yaşam gibi standartlar gibi kriterleri dikkate alarak yatırımlarını batı illerinde yapmayı gözetir. Tüm imkan ve faktörlerin zengin olduğu bölgeler yatırımları doğal olarak çekmektedir. Sanayici yatırım için en iyi yatırım yerini aramaktadır. En iyi yatırım yeri de teşviklerin en çok uygulandığı yer değildir. En iyi yatırım yeri teşviklerin yanında altyapısı tamamlanmış, ulaşım imkanları kuvvetli, hedef pazarlara yakın, insan kaynaklarının kalifiye olduğu, kamu hizmetlerinin hızlı verildiği, eğitim ve sosyal yaşam standartlarının yüksek olduğu yerdir. Bu da gösteriyor ki, henüz bu koşullara sahip olmamakla birlikte 5084 Sayılı Yasa kapsamında yer alan pek çok ilde yine yatırım yapılmayacak.''