Gümüşhane’de pestil ve köme üreticilerinin dernek veya kooperatif çatısı altında toplanması için toplantı düzenlendi.
Vali Enver Salihoğlu, “İldeki rekabeti asgariye indirip, ülke düzeyinde rekabete girecek bir pazarlama yöntemi geliştirmek, kaliteli ürün üretmek hepimizin birinci görevi olmalıdır.”dedi.
Gümüşhane Valisi Enver Salihoğlu’nun talimatı ile gerçekleştirilen toplantıya ildeki 18 pestil üreticisinden 12’si katılırken, Tarım İl Müdürlüğü, Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü, Dernekler Müdürlüğü yetkilileri de toplantıda hazır bulundu.
Toplantının başında bir konuşma yapan Tarım İl Müdürü Hasan Irkın, bundan 10 yıl öncesine kadar kışlık ihtiyaç için yapılan pestil ve kömenin artık ticari boyutta ve kurumsal olarak çok önemli bir boyuta geldiğini söyledi.
-PESTİL, KÖME HENÜZ DOYMAMIŞ BİR SEKTÖR
Bu durumun oldukça sevindirici olduğunu, sektörün henüz doymamış bir sektör olması nedeniyle sadece Gümüşhane’de değil civar illerde de üretimi konusunda artık talepler olduğunun altını çizen Irkın, “Civar illerde de bu konuda talepler olduğunu görüyoruz. Onlarda bu işe girmeye başladılar. Bu konunun yönetmeliği henüz çıkmadı. Biz isteriz ki birliktelik olsun, sivil toplum örgütü olarak Bakanlığa’da gidelim. Yönetmeliğin Gümüşhane ağırlıklı olarak çıkarmasını önemsiyoruz. Aksi halde başka bir il üzerinden planlanmış bir yönetmeliğe de hepimiz razı olmak durumunda kalabiliriz. Onun için birliktelik çok önemli. 18 işletme var. Sektör doymadığı için kar marjlarınız yüksek olabilir. Belirli bir yere kadar çıkabilirsiniz ama daha sonrasında bazı sıkıntılar olabilir. Sürdürülebilirlik çok önemli. İnsanlar alıştıkları damak tadındaki değişikliği aynı anda size yansıtabiliyorlar. Birlikte olmak hem pazar sorununu çözecek hemde maliyet açısından hammaddenin daha uygun koşullarda alınması konusunda size yardımcı olacak. Tek başınıza bir yere kadar. Onun ötesi yok. Biz maddi ve manevi, dolaylı ve dolaysız olarak sektöre destek olmaya çalışıyoruz. Gıda Kontrol Denetim Hizmetleri gereği, bir başka ilde sizin satış noktanızda her an denetlenebilir, her an laboratuara gidip sonuçları itibarı ile bize dönüp şu maddeye göre işlem yapın dedikleri zaman bizimde elimiz kolumuz bağlanıyor. Bu konudaki cezalar da çok ağır. Bu durum gerçekleşirse satışınızı da etkiler. 81 ile bir ürünle ilgili toplatma kararı yazılması hoş bir durum değil. Onun için bizde çırpınıyoruz bir araya gelin diye.” dedi.
DERNEK, KOOPERATİF OLURSANIZ GÜÇLÜ OLURSUNUZ
AB uyum sürecinde sivil toplum örgütlerinin çok büyük etkinliğinin olduğuna değinen Tarım İl Müdürü Irkın, “Birlikte olmak kesinlikle şart. Artık AB sürecinde sivil toplum örgütlerinin çok büyük etkinliği var. Bakanlığımız bir yönetmelik çıkarırken kesinlikle o sektörün temsilcilerine danışıyor. Bireysel olarak sizi bir araya getiremez bakanlık ama 18’in temsil edildiği bir dernek, kooperatif olursa pazarlık gücünüz olur. Hem üretici hem de tüketici tarafında olduğumuz için iki taraflı bir kurum haline geldik. Hem denetleyen hemde üretim izni veren veya kapatan kurum haline geldik. Türkiye’deki destekleme politikalarını oluşturacak tarım havzaları ile ilgili çalışma bakanlığımız tarafından hazırlanıyor. Sektörü birlikteliğe, örgütlü olmaya ve sivil toplum örgütü olarak hep birlikte hareket etmeye bir güç olmaya oluşum oluşturmaya çalışıyoruz.” diye konuştu.
Tarım İl Müdürlüğü kontrol şubesi mühendisi Halil İbrahim Yılmaz, pestil köme ile ilgili genel değerlendirmeler yaptığı sunumunda, ilin pestil köme üretimindeki durumu, hammadde ve pazar durumu, genel sıkıntılar, kurumsal görüşler ve beklentiler konusunda genel bir değerlendirme yaptı.
Gümüşhane’de toplam 106 gıda üretim tesisinin bulunduğunu belirterek, bunlardan 18 tanesinin Pestil, köme üretim tesisi olduğunu ve yakında 4 firmanın daha açılacağını, böylelikle ilde toplam 22 pestil köme üreticisinin olacağını söyledi.
Yılmaz, Gümüşhane Dut Pestili ve Gümüşhane Kömesinin coğrafi işaretlerinin 2004 yılında Gümüşhane Valiliği tarafından alındığını ve Gümüşhane’de isteyen üreticilerin bu işaretleri ücretsiz olarak kullanabilmesine imkan tanınmasına rağmen bugüne kadar hiçbir firmanın coğrafi işareti kullanmadığını ifade etti. Yılmaz, Gümüşhane Pestilinin diğer bölgelerde üretilen pestillerden ayırt edici özelliklerini şöyle sıraladı: “Gümüşhane pestili diğer bölgelerde üretilen pestillerden daha parlak, yumuşak bir yapıdadır. Diğer bölgelerde üretilen pestillerden farklı olarak içeriğine bal ve süt katılmakta ayrıca, ceviz ve fındık oranı da oldukça fazladır. 100 kilogram pestil elde etmek için en az 20 kilogram bal, 15 kilogram süt ve 20 kilogram ceviz veya fındık içi kullanılır. Pestilin bileşiğinde ise yüzde 30,5 şeker, yüzde 21,2 un, yüzde 21,2 glikoz, yüzde 4,2 süt, yüzde 12,8 ceviz, yüzde 5,9 pekmez ve yüzde 4,2 bal bulunur.”
PESTİL, KALBE, CİLDE, BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNE İYİ GELİYOR
Pestilin 100 gramında 332 kilokalori enerji olduğuna değinen Yılmaz, yine 100 gram pestilin içeriğinde 139 miligram fosfor, bin 260 miligram potasyum ve 33 miligram sodyum olduğunu belirterek, “Pestil sodyum bakımından fakir, potasyum bakımından zengin olması nedeniyle kalp-damar hastalıklarının önlenmesi açısından önemini arttırmaktadır. Pestil ve kömenin besin içeriği üretim aşamasında kullanılan bal, süt, dut, ceviz veya fındığın kalitesi ile yakından ilgilidir. Pestil biyolojik değeri yüksek proteini de içerir. Ayrıca suda eriyen A,D,E,K vitaminleri ile B grubu vitaminlere de sahiptir. Bu nedenle vücut dokusunun ve hücrelerinin yenilenmesinde, su dengesinin korunmasında, hormon, enzim üretiminde ve bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde önemli etkiye sahiptir.” dedi.
20 MİLYON TL’LİK PAZAR
Gümüşhane’de üretim yapan 18 firmanın toplam üretim hacminin 1 milyon 200 bin ton pestil, 750 bin ton köme, 75 bin ton ballı tatlı ve 50 bin ton pekmez olduğunu dile getiren Yılmaz, bunun maddi karşılığının 20 milyon 330 bin TL olduğunu söyledi.
Sektörün ihtiyaç duyduğu hammadde çeşitlerinin Gümüşhane’de üretiliyor olmasına rağmen büyük çoğunluğunun il dışından temin edildiğine de değinen Yılmaz, “Özellikle dut ve cevizde Gümüşhane’de sektörün ihtiyaç duyduğu miktarın çok üzerinde bir üretim olmasına rağmen çeşitli sebeplerle bu üretim sektörün hammadde ihtiyacına yönlendirilememektedir. İlimizin önemli sektörlerinden olan pestil-köme sektörünün hammadde ihtiyacının ilimiz içerisinde karşılanması amacıyla müdürlüğümüzce hazırlanan eylem planı doğrultusunda ceviz ve dut üretiminin arttırılmasına yönelik çalışmalarımız devam ediyor. Bu kapsamda il genelinde gerekli teknik analizler yapılacak değişik yerleşim birimlerinde hangi çeşit fidanların verimli olacağı tespit edilmiştir. Bu tespitler doğrultusunda hazırlanan projeler aracılığı ile bahçe tesis çalışmaları başlatılmıştır. 2008 yılında İl Özel İdaresi kaynakları ile bin 800 adet tüplü Şebin ve Bilecik çeşidi ceviz fidanı alınarak çiftçilerimize toplam 120 dekarlık ceviz bahçesi tesis edilmiştir. 2009 yılında ise bin 350 adet Kemah çeşidi, 2 bin 500 adet Şebin ve Bilecik çeşidi tüplü fidan temin edilerek çiftçilerimize 256 dekar ceviz bahçesi tesis edilmiştir. Son iki yıl içinde ilimizde toplam 376 dekar ceviz, 16 dekar dut bahçesi tesis edilmiş ve bahçe tesisi çalışmalarımız önümüzdeki yıllarda da artarak devam edecektir.” dedi.
Kırsal Kalkına yatırımlarının desteklenmesi programı kapsamında Gümüşhane’de hibe desteği verilen 6 işletmenin projesinin tamamlandığını ve bunun 850 bin 935 TL olduğunu ifade eden Yılmaz, devam eden 3 işletmenin ise projesi için 748 bin 300 TL hibe tutarının olduğunu söyledi.
Toplantıda İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü ve Dernekler Müdürlüğü temsilcileri de üreticilere bilgi verdiler.
Gümüşhane Ticaret ve Sanayi Odası (GTSO) Başkanı İsmail Akçay, toplantıda yaptığı konuşmada, toplantıda yapılan konuşmaların içeriğinin teknik konular üzerinde olduğu için konuşma ve sunumların bir dergi de toparlanmasının, derginin hazırlanmasında maddi sıkıntı olursa GTSO tarafından karşılanabileceğini söyledi.
Gümüşhane Valisi Enver Salihoğlu toplantının amacına ulaştığını ve bundan mutluluk duyduğunu belirterek, “Bütün üreticilerimiz burada olmamış olsa bile pestil ve köme sektöründeki temel sorunlar ortaya konuldu. Arkadaşlarımız hazırladıkları sunu ve konuşmaları da özetleyerek bazı ilaveler yapılmak üzere bir yayın haline getireceklerdir. Ben buradaki üreticilerimiz için, çalışanlar için hem de ülke çapındaki tanıtımın da yararlı olacağını düşünüyorum.” dedi.
Gümüşhane’deki 18 adet pestil üreticisinin son derece hijyenik koşullarda pestil köme ürettiğine değinen Salihoğlu, sözlerine şöyle devam etti: “20-30 milyon TL civarında bir ekonomik potansiyeli olan sektör belki büyük şirketler için çok şey ifade etmez ama Gümüşhane gibi kişi başına düşen gelirin bin 75 dolar olduğu bir yerde 20 milyon, 30 milyon TL çok önemli bir paradır. Yan sektörü ile birlikte önemli bir istihdam alanı, tüketim ve üretim alanı. Dolayısı ile buna önem vermek gerek. Bir diğer önem vermemiz gereken nokta da coğrafi işaret noktası. Bu zannediyorum Türkiye’de başka bir ile ait olmayan önemli bir belge. Dernek kurmak birlikte olmak, birlikte hareket etmek önemli. İldeki rekabeti asgariye indirip, ülke düzeyinde rekabete girecek bir pazarlama yöntemi geliştirmek, kaliteli ürün üretmek hepimizin birinci görevi olmalıdır. Türkiye’de Pestil diyince ve kuşburnu diyince akla Gümüşhane geliyor. Elimizdeki hazır gücü, reklamı, tanıtımı sürdürmek ve geliştirmek zorundayız. Bunu yapmak içinde birlikte hareket etmek zorundayız.”
Toplantının son bölümünde bazı üreticiler, evlerde yapılıp yol kenarlarında satılan pestillerden büyük zarar gördüklerini bazıları ise fındık ve maden suyunda yapılan reklam atağının pestil ve köme sektöründe de yapılması gerektiği konusunda fikirlerini katılımcılar ile paylaştılar.