CUMHURİYET ve KADIN

Karşıyaka Belediyesi’nin düzenlediği Cumhuriyet Söyleşileri’nin altıncısı, Cumhuriyet ve Kadın konusu ile 21 Mart 2008 Cuma günü saat 18.00’de Belediye Nikâh Sarayı’nda gerçekleşti. Bu ayki söyleşiye konuşmacı olarak; Gazeteci-yazar Zeynep ORAL ve CHP İstanbul milletvekili Prof. Dr. Nur SERTER katıldılar. Oturumu, daha önceki oturumları da yöneten Doç. Dr. Fikret YILMAZ yönetti.

Söyleşinin açılış konuşmasını belediye başkanı Cevat Durak yaparak konuşmacıları kısaca tanıtıp sözü panel yöneticisi, Fikret Yılmaz ‘ a bıraktı.

Cumhuriyet’in temel nitelikleri ve Türk kadınının Cumhuriyet anlayışındaki yeri ve önemine kısa bir giriş konuşması ile değinen Yılmaz, konunun açılımının yapılıp değerlendirmelerine başvurmak için söz sırasını gazeteci yazar Zeynep Oral’a verdi. 

Gazeteci, Yazar Zeynep ORAL

Sözlerine, Cumhuriyet gazetesi başyazarı ve imtiyaz sahibi İlhan Selçuk’ un gözaltına alınmasına tepkisini dile getirerek başlayan Oral, kadının yaşam serüvenine erkekten çok daha gerilerden başladığına değindi. Öncelikle erkek olarak doğmadığı için üzünülen kızın, giderek, aile, yakın çevre ve mahalle baskısına maruz kaldığını vurgulayarak, kadının ailenin, mahallenin, aşiretin, toplumun namusu olarak görüldüğü için büyük baskı altında yaşamını sürdürdüğünü yineledi. Özellikle AKP hükümetini, kadına yönelik gizli baskı ve sosyal hayattan koparma projeleri yürütmekle suçlayan Oral, türbanın sadece kadını örtmek değil sistemli bir şekilde toplumu inanan inanmayan ve namuslu namussuz şeklinde bölmek için kullanıldığına değindi. Erkeğin, kadının üzerinden siyaset yaptığını ve hükümetin kendi ideolojisini topluma zorla kabul ettirmek için kadını kullandığını, bunun için de bazı yasa tasarıları ile sözde kadına özgürlük veriyor havası yarattığını vurguladı.

Zeynep Oral, son günlerde gazete ve dergilerde çıkan bazı demeçlere, özellikle Cüneyd Zapsu’ nun Türban-don benzetmesinin de altını çizerek, genel ahlâk diyerek namus kavramının kadın üzerinden kullanılıp yeniden yapılandırılmaya çalışıldığına işaret etti. AKP’ nin 2004’te AB uyum yasaları görüşülürken kadın ve aileye ilişkin değişiklikleri kabul etmemesinin partinin kadına bakışının göstergesi olduğunu ve gerçek ideolojisini ortaya koyduğunu belirtti.

Bazı istatistiklerle de kadının ülkemizdeki durumunu ortaya koyan Oral,her 4 kadından birinin şiddete maruz kaldığını,kamuda çalışan kadın oranının %7 olduğunu,her yıl 3 milyon kız çocuğunun okula gönderilmediğini,kadının sosyal ve ekonomik hayattan düzenli ve sistemli bir şekilde uzaklaştırıldığını ve bunun da sonucu olarak hem ekonomik hem de sosyal ve kültürel anlamda topluma büyük zarar verildiğini,BM istatistiklerine göre insani gelişmişlik sıralamasında Türkiye’nin 177 ülke arasında 88. sırada olduğunu büyük bir üzüntü ve kaygı verici bir bilgi olarak göz önüne serdi. 

Prof. Dr. Nur SERTER

Prof. Dr. Nur Serter, gündeme uygun olarak, Türkiye’de aydınlıktan yana olanlara artan baskıya değinerek sözlerine başladı. Zeynep Oral’ın sözlerine katıldığını belirterek, Cumhuriyet’in kadının kazanımı olduğunu vurguladı. Serter, daha sonra, hükümetin özellikle Başbakan Erdoğan’ın çok çocuk yapılmasını isteği arkasında, kadının sosyal hayattan çıkarılarak ideolojileri gereği eve kapatmak olduğunu belirtti. Ekonomik ve sosyal anlamda geri gidişin, kadının eve kapatılması sonucu olduğuna değinerek,2008 itibarı ile her on kızdan yedisinin evde oturduğunu, dolayısı ile 5,5 milyon ev kızının işsiz olduğunu,1 yılda 237 bin kadının ekonomik yaşamdan üretimden çekildiğine değinerek sosyal güvenlik yasa tasarısının kadını eve kapatıp atıl bırakacağını vurguladı.

Bütün bu uygulamaların, Atatürk’ün Cumhuriyet anlayışına karşıt olarak geliştirildiğini fakat Türk kadınının Cumhuriyet devrimlerine sahip çıkacağını, kadının erkek ile birlikte hayatın her yerinde olması gerektiğini yineledi.

Her iki konuşmacının da birleştiği ortak noktalardan biri de, hükümetin, tüm Cumhuriyetçileri, vatanseverleri, aydın ve Atatürkçüleri Ergenekon sepetine atarak, lâik Cumhuriyet’e savaş açmış olduğu idi. Zaman içinde basının tekelleşmesi, endüstrileşmesi ile muhalif seslerin susturulmasında etkili olduğu da dile getirildi.

Bu panelde de önceki söyleşilerde olduğu gibi katılım çok yüksekti. Fakat diğerlerinde olduğu üzere izleyicilerin yaş oranının yine değişmediği görüldü. Çünkü 30 yaş altı katılım çok düşük seviyedeydi. Konusu itibarı ile izleyenlerin yüzde altmışı kadınlardan oluşmaktaydı. Sevindirici bir husus olarak dikkat çeken ise kadının haklarına sahip çıkması yönünde kararlılığının her geçen gün artarak, hayatın içinde erkek ile yan yana Cumhuriyet’in değerlerine bağlılığını sürdüreceğini ve Atatürk ilkelerine sahip çıkacağının işaretlerinin toplantıya katılan sadece kadınların değil erkeklerinde gözlerinden açıkça okunmasıydı.