
İnsanlık tarihi kadar eski olan tespih, günümüzde kullanım alanına göre farklılık gösteriyor. Kimi zaman maçoluğun göstergesi olan tespihler, bazen süs eşyası çoğu zamanda dinleri sembolize ediyor.
Türk tarihinde Osmanlı'dan süre gelen tespihler, bugünlerde birçok amaç için kullanılıyor. 13 yıldır tespih yapımıyla uğraşan 49 yaşındaki Tespih Ustası Ömer Üçgül, bazı insanlar maçoluğun göstergesi olarak, bazı insanlar tarafından dinin sembolü olarak, bazıları tarafından ise takı ve süs eşyası olarak kullanılan tespihlerin her yapıdaki insana hitap ettiğini söyledi.
Tespih yapmanın çok zahmetli bir iş olduğunu belirten Üçgül, "Tespih yapmak çok uğraş gerektirir. Görünürde çok basit bir işmiş gibi görünse de aslında öyle değil. Göze hitap eden bir tespih yapmak için baya emek harcıyorsun. Ben bu işe ilk başladığım zamanlar bir tespihi yapmam 1 saate yakın zamanımı alıyordu. Artık, el alışınca ve tecrübe de olunca 10 dakika da bir tespihi yapıyorum. 13 yıl önce tespih yapmaya başladım ve hala devam ediyorum. Pek kazancı yok ama tespih yapmayı sevdiğim için devam ediyorum" şeklinde konuştu.
Tespih yaparken en ufak ayrıntıya kadar dikkat ettiğini söyleyen Usta Üçgül, "Tespih yaparken en ufak ayrıntıyı bile gözden kaçırmamaya dikkat ederim. Tespih taşları hangi renkte ve o renklerin tonunun bile aynı olmasına dikkat ediyorum. Mesela, kahverengi kehribar taşlarından bir tespih yapacağım. Tespih taşlarının renkleri baktığınızda aynı durur ama, dikkatli baktığınızda ton farkının olduğunu görürsünüz. Bu çok ince bir ayrıntıdır ve tespih taşlarında belli dahi olmayan ton farkını kolay kolay kimse fark etmez. Bundan dolayı da, bütün tespih taşlarını tek tek kontrol ediyorum ve hepsini aynı tondan olandan seçiyorum" dedi.
Osmanlı Kültürünün bir göstergesi olan tespihlerin farklı amaçlarla kullanıldığını kaydeden Tespih Ustası Üçgül, "Tespih, Osmanlı Kültürünün bir simgesidir. Günümüzde de farklı amaçlarla hala kullanılmaktadır. Sert yapıdaki erkekler maçoluğun ve kabadayılığın göstergesi olduğu için kullanırken, bazı insanlar camilerde ve evlerinde dua için kullanırlar. Bunun yanında tespihler takı ve süs eşyası olarak ta kullanılıyor. bazı bayanlar kolye ve bileklik niyetine de kullanıyorlar. Tespih bir dua tanesidir. Her bir tespih taşında dua vardır. Ayrıca, birçok hastalığa da iyi gelmektedir. Örneğin, kehribar taşları guatr hastalığına şifadır. Bu herkes tarafından bilinen bir gerçekliktir. Tabi, hastalıkların tedavisinde doktorlarında verdiği ilaçlar da kullanılmalıdır" ifadelerini kullandı.
Gençler arasında en çok tercih edilen tespih modelinin 'kesme' olduğunu belirten Ömer Üçgül, "Birçok tespih modeli vardır. Mevlevi modelleri, Osmanlı kültürünü yansıtan modeller, dini yansıtan modeller var. Ama, gençler en çok kesme modelini tercih ediyor. Ancak, Kayseri'de tespih alımı çok yok. Önceki yıllarda çok ilgi vardı ama, artık eskisi kadar ilgi kalmadı. Tespih fiyatları da çok pahalı değil. 30 TL'den başlıyor 120 TL'ye kadar devam ediyor" diye konuştu.
![]() |
![]() |
![]() |