Fındığa alternatif çıkmadı

Ordu'da 6 Eylül tarihinde yapılan Tarım Bakanı Mehdi Eker'in de katıldığı 'Fındık Zirvesi'nin sonuçları açıklandı.
Tarım Bakanlığı, Üniversite ve Ziraat Odaları uzmanlarının yer aldığı komisyon tarafından açıklanan zirve raporunda "Fındığın alternatifi yine fındıktır" sonucu çıktı.

Fındık yetiştiriciliğinin bilimsel hale getirilmesi, pazarlanması ve üreticiler bazında oluşan sorunların ortadan kaldırılması amacıyla düzenlenen fındık zirvesinde 19 karar alındı. Alınan kararlar bir rapor haline getirilerek kamuoyuna açıklandı. Buna göre alınan kararlar komisyon raporunda şu şekilde deklare edildi:

"- Türkiye fındık üretiminde en büyük problem verim düşüklüğüdür. Yaşlı bahçeler gençleştirilmeli ve geleneksel sistemlerden vazgeçilerek tek dal sistemine geçilmelidir. Zira ülkemizdeki verim düşüklüğünün sebebi birim alandaki ocak ve dal sayısının fazlalığından kaynaklanmaktadır. Bu dal sayısı azaltılarak verim artışı sağlanmalıdır. Gençleştirme çalışması tedrici olarak bahçenin yüzde 20-25'inden başlanarak uygulanmalı ve bu sırada çiftçiye devlet desteği sağlanmalıdır.

- Fındık üretim alanlarında yeni tesis edilecek ve yinelenecek bahçelerde ismine doğru standart ve kaliteli çeşitler Fındık Araştırma Enstitüsü doğrultusunda oluşturulmalıdır.

- Fındık üretiminde gübreleme yetersizdir. Gübre uygulamaları da bilinçsiz yapılmaktadır. Gübre uygulamaları toprak ve yaprak örneği alınarak bilinçli yapılmalı, bu yapılırken üretici desteklenmelidir. Günümüzde tarımsal atıkların geri dönüşümü önem kazanmaktadır. Fındık üretiminde yılda ortalama 150-160 bin ton kuru zuruf elde edilmektedir. Bu zurufun kompost haline getirilerek organik gübre olarak kullanılması sağlanmalıdır.

- Fındıkta sulama çok önemlidir. Sulama imkanı olan yerlerde bahçelerin sulanması, sulama imkanı olmayan yerlerde su kaybını önleyici tedbirler alınmalıdır.

- Tabii afetler (don, sel, kuraklık, dolu, deprem, heyelan vs.) tarım sigortası kapsamına alınmalıdır.

- Hasat tarihleri bölgesel bazda belirlenmeli, verim ve kalite kaybına sebebiyet vermemek için erken hasat yapılmamalı, erken hasadı engellemek için cezai yaptırımlar uygulanmalıdır. Türk fındık çeşitlerinin hasat ve harmanına yönelik yeni tekniklerin bulunmasına yönelik AR-GE çalışmaları desteklenmelidir.

- Piyasaya fındığın arzını düzenli hale getirmek, fiyat istikrarını sağlamak, üreticiyi korumak, biyolojik kirliliği önlemek ve insan sağlığını korumak amacıyla çiftçiye yönelik bölgesel fındık depolarının kurulması sağlanmalıdır.
- Organik fındık tarımı desteklenmelidir.

- Hasatta işçiliği azaltmak için hasat makinesi geliştirilmelidir. Bunun için Fındık Araştırma Enstitüsü'ne mali kaynak sağlanmalıdır.

- Çekirdek 'Fındık Danışma Kurulu' oluşturulmalı, aynı isim altında devamlılığı sağlanmalıdır.
- Fındığın alternatifi yine fındıktır. Bu bölgede ürün desenini çeşitlendirme çalışmaları ile ek gelir getirecek ürünlere gidilmelidir.
- Fındık Araştırma Enstitüsü'ne teknik eleman desteği sağlanmalı, teknik alt yapısı geliştirilmeli ve modernize edilmelidir.
- Fındık Araştırma Enstitüsünde ıslah çalışmaları sonucu geliştirilen 7 standart aday çeşidinin bir an önce tescil edilerek kapama bahçeler olacak şekilde üreticiye intikali sağlanmalıdır.

- Fiskobirlik bünyesinde yeni bir fon oluşturularak gübreleme, budama, mücadele ve hasat dönemleri de dikkate alınarak üyelerine avans olarak maddi destek sağlamalıdır.

- Fındık fiyatı tesbitinde sadece şekil ve randıman belirleyici unsur olmamalı, çeşit bazında fiyat ayrı belirlenmelidir. Türk fındık kalitesinin muhafazası bakımından 'tombul fındık çeşidi' en yüksek fiyat üzerinden değerlendirilmelidir.

- Eğimli arazilerde çalışan üreticilerimiz daha yoğun iş gücü, daha zahmetli bir çaba sarfettiği halde taban arazilerdeki üreticiden daha az para almaktadır. Bu durumda taban arazideki fındık üreticisi dolaylı olarak eğimli arazilerdeki üreticiye göre daha fazla desteklenmektedir. Bu mağduriyetin önlenmesi sağlanmalıdır. Eğimli arazideki üretici aynı zamanda erozyonu önlediğinden ödüllendirilmesi gerekmektedir.

- Fındık sahalarının sınırlandırılmasına yönelik olarak Ordu, Giresun, Trabzon illerinde rakım dikkate alınarak sınırlandırma yapılmamalıdır.

- Terkedilmiş bahçeler ve sadece hasat döneminde bahçesine gelen üreticilerin bahçeleri hastalık ve zararlılar açısından enfeksiyon kaynağı oluşturmaktadır. Bu tip alanlar Tarım İl ve İlçe müdürlükleri tarafından yasal yaptırımlarla kontrol altına alınmalıdır.

- Miras yoluyla fındık aile işletmelerinin her geçen gün bölünerek küçülmesi sonucu ekonomikliğini kaybetmektedir. Bu durum önlenmelidir."