Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (GOÜ) Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yaşar Akça'nın TÜBİTAK projesinde dünya ceviz yetiştiriciliğinde en geç yapraklanan ceviz çeşidinin yaklaşık 9 yıl devam eden çalışmaları sonuçlandı. Proje ile ilkbahar geç don riskinin yaşandığı bölgelerde ceviz üretiminde zararın en aza indirilerek cevizde verim alınması hedefleniyor. Prof. Dr. Yaşar Akça, dünyanın en kaliteli ceviz çeşitlerinin Amerika ve Fransa'da olduğunu ama son yıllara bakıldığında Çin'de de ceviz ıslahı, genetiği konusunda önemli çalışmalar yapıldığını kaydetti. Türkiye'de ise çeşit konusundaki çalışmaların maalesef istenilen yerde olmadığının altını çizen Akça, "Biz kolaya kaçarak gezmişiz, hangi meyve iri buna bakıp dikmişiz. Bakmamışız ki hastalık ve zararlılara dayanıklı mı, verimlimi, geç yapraklanıyor mu yani ilk bahar donlarından zarar görüyor mu? Bunların hiçbirine bakmamışız. Genetik yönde ıslah edici bir yöntem uygulamamışız. Türkiye'de 2000'li yıllarda cevizde ilk melezleme çalışmasını biz başlattık. 9 yılda çok güzel sonuçlar elde ettik. Amerika, Fransa ve bizim de eniyi çeşitlerimizi kullanıp, dünyanın en iyi çeşitlerini geliştirerek ilkbahar donlarından zarar görmesin diye bu özellikte cevizi üretmeyi başardık. Bunu noter huzurunda ispatlamaya da hazırım. Yeni geliştirdiğimiz ceviz, diğer ceviz türlerinin hepsinden serada bir ay daha geç yapraklandı. Bu cevize Tokat veya Niksar'ı ön plana çıkartacak farklı bir isim vererek dünyaya tanıtacağız. Bu bitkinin değeri ölçülemez" dedi.

Dünyada en geç yapraklanan ceviz çeşitlerle karşılaştırdığında kendi ürettikleri cevizin bir ay daha geç yapraklandığını ifade eden Akça, "Sera içerisinde diğer çeşitler 11 Mart'ta yapraklanırken, bizim ürettiğimiz çeşit Mayıs ayının 14'nde yapraklandı. Hatta yapraklanmayınca bitkinin öldüğünü sandık. Şuan bunun tek örneği var. Islah çalışmasında yıllarca çalışırsınız, binlerce bitkiniz olur, bir tane bulursunuz. 10 binde 1 böyle bitkileri yakalama şanısınız var. Fransa'da bu oran binde bir. Biz mutlaka böyle bir çeşidi ha bugün ha yarın bulmak zorundayız diye yola çıktım. Allah, duamı kabul etti. Böyle bir bitki elde ettik. Ben iddia ediyorum bunun meyvesi iyi çıkarsa, biz bu çeşitle Türkiye'de çok net konuşuyorum, dünya literatürüne girecek iş yapmış olduk. Bu bitkiyi koruma altına aldık, kalem alarak bu çeşidi aşılayarak çoğaltacağız. TÜBİTAK projemizde tek kale maç yapmıyoruz. Hakkari'den Edirne'ye, Samsun'dan Adana'ya, Niksar'dan Reşadiye'de iklime göre araştırma yaptığımız bahçeler var" diye konuştu.

iha

Yayın Tarihi : 25 Haziran 2009 Perşembe 09:41:49