Denizde zengin turist var

Yılda 11 milyon’dan fazla turisti konuk eden Antalya denizden gelen turiste hep ilgisiz kaldı. Oysa kruvaziyer turları dünyada hızla büyüyen bir turizm çeşidi. Antalya Liman İşletmesi, Port Akdeniz'in 2013 hedefi de 170 bin yolcu. Başta Antalya ve Alanya olmak üzere Akdeniz bölgesi kruvaziyer turizminden yeterince faydalanamıyor. Türkiye’ye gelen 25 milyona yakın turistin neredeyse tek başına yarısını (11 milyon) konuk eden Antalya, kruvaziyer turizminde İstanbul, İzmir ve Kuşadası’ndan sonra 4’ncü sırada geliyor.
Türkiye limanlarının kruvaziyer ve yolcu gemileri aracılığıyla ağırladığı yolcu sayısı, son 10 yılda 3,5 katın üzerinde artışla 2 milyon sınırını aştı. Rakamlar şöyle: İstanbul 382 gemiyle (Kruvaziyer ve yolcu gemisi dahil) 596 bin 27 yolcu, Kuşadası 464 gemiyle 564 bin 317 yolcu, İzmir 288 gemiyle 552 bin 764 yolcu ve Antalya 43 gemiyle 159 bin 430 yolcu. Ardından Marmaris, Bodrum, Alanya ve Trabzon sıralanıyor.
Özelleştirme kapsamında Antalya Limanı’nı 2006 yılında işletmesini alan Global Liman İşletmeleri, birkaç yıldır kruvaziyer turizmi geliştirmek için çalışıyor. Ancak kentin turizm örgütleri denizden gelecek turiste fazla ilgi göstermiyor.
Deniz Ticaret Odası (DTO) Başkanı Ahmet Erol ve Yönetim Kurulu üyesi İzzet Ünlü, oda olarak bu konuyu sık sık gündeme getirseler de turizmcilerden, yerel yönetimlerden gerekli ilgi ve desteği göremediler. İzzet Ünlü, “Oysa kruvaziyer turizm kente renk getirir canlılık kazandırır. Antalya körfezinin görünümü de bir anda değişir.Ticaret canlanır” diyor. Başkan Ahmet Erol kişi başı harcamaya dikkat çekiyor: “Kruvaziyer müşterisinin harcama oranının diğer tatilcilere oranla yüzde 40-60 oranında daha fazladır.”
Global Liman İşletmeleri Pazarlama Direktörü Figen Ayan’a göre Antalya'da kruvaziyer turizmi için çok önemli bir potansiyel var. Bunun için daha fazla firma ile çalışmayı öncelikle hedeflediklerini anlattı. Figen Ayan, kruvaziyer ve yolcu gemilerini limana çekebilmenin zorluklarını da dile getirdi: “Hemen olmuyor bu bağlantılar. Biz şu anda 2015- 2016 yılı için bağlantılar kuruyoruz. Sadece bizim çalışmamız olmaz. Turizm şirketleri ile örgütler ve yerel yönetimler de buna destek olmalı.”
Port Akdeniz Ticaret Müdürü Özgür Sert, Antalya'nın kruvaziyer turizmine sahip çıkmasını istiyor. Ortak bir çalışma grubu oluşturularak kruvaziyer turizminin nasıl büyütüleceği üzerine kafa yorulmasını öneriyor. Belediyeler, sivil toplum örgütleri ve basın, kamuoyu oluşturup bunu çözmelidir. Ancak bu şekilde Antalya esnafı kruvaziyer turizminden payını alabilir.
Başta büyükşehir belediyesinin ulaşımı kolaylaştırmalı. Yasalar elveriyorsa her gemi yolcusundan1-2 dolar  “Ayak bastı” bedeli alabilir. Bunun örnekleri İtalya’da, İspanya’da ve Yunanistan’da var. Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO), Esnaf Odaları Birliği, esnaf dernekleri, tarihi Kaleiçi derneği ve hatta EXPO 2016 yönetimi kruvaziyer turizmine önem vermeli. EXPO Genel Sekreterliği bu sayede onlarca gemi turuyla binlerce kişiyi getirebilir. Bu kuruluş ve örgütlerin kruvaziyer turizmi için ne gibi önerileri, çalışmaları var merak ediyoruz. Telefonla ulaştığım kişiler, çekinerek de olsa bu konuda bir çalışmanın olmadığını söylediler.
İstanbul Ticaret Odası’nın 2011’deki bir araştırmasına göre gemiden inen bir turist ortalama 113 dolar harcamış. Global Liman İşletmeleri Pazarlama Direktörü Figen Ayan, Antalya limanının indi-bindi olarak kullanılacağını bu yüzden kişi başı harcamanın 150 dolar civarında olmasını beklediklerini hatırlatıyor. Normal turistin ortalama harcaması 50 dolar civarında.
Antalya, 2013 sezonunu 15 Mart'ta açtı. 2012 yılında, 60 gemiyle 160 bin yolcuya ulaşmıştı, bu yıl yapılan anlaşmalarla 173 bin yolcuyu garantiledi.
Bu yıl 4 yeni hat eklendi ve bu hatlarda 4 yeni kruvaziyer gemi sefer yapacak.