Tarihe heyecan gerek

Antalya’nın ilk yerleşim merkezi olan tarihi Kaleiçi’nin yaşaması ve yaşatılması için ‘Heyecanlı’ kararların uygulanması gerekiyor. Ve bir kültür mirası gibi özenle korunmalı, buradaki yaşam sürdürülebilir olmalı. “Kaleiçi’ni yaşatmanın sırrı bulunmalı” diyor buraların esnafı ve sakinleri.

Kimileri Kaleiçi’nin eğlence ve alış veriş merkezi olarak kullanılmasını istiyor, kimileri de konaklama-dinlenme merkezi ve lüks yat müşterilerinin ziyaret edeceği mekan olmasını öneriyor.

Kaleiçi, Antalya’nın ilk kurulduğu yer olarak tarih kayıtlarında geçiyor. MÖ 2’nci yüzyıla dek uzanan bir geçmişi var Kaleiçi’nin. Bergama Kralı Attalos, “Bana yeryüzünde bir cennet bulun” diye emir verince, dünyanın dört bir yanına dağılan vezirleri, bugünkü Kaleiçi’ni önermişlerdi.

Kaleiçi’nin sokakları ve yapıları Antalya tarihinin izlerini günümüze kadar getirmektedir. Eski evlerin önemi sadece mimari açıdan değil, aynı zamanda insanların yaşam şekli, davranışları, gelenekleri ve sosyal yönleri konusunda da çok yararlı bilgiler aktarmaktadır.

Kaleiçi’nin sokakları dardır. Evler sahiplerinin ekonomik güçleri ve kullanılış amaçlarına göre farlılık göstermektedir. Fakat ortak özellikleri çoktur. Genellikle yığma taştan ve ağaç bağlantılı olarak yapılmışlardır. Hepsinin bir sokak cephesi ve bir de sokak görmeyen bahçesi bulunur. Sokağa bakan yüzde, ilk katta çok az pencere vardır. Üst katta ise “Cumba” denilen ve hem ev, hem de sokak mimarisine uygun olarak yapılmış çıkmalar vardır. Bugün hemen hemen tamamı koruma altında olan bu eski yapıların bazıları turizme hizmet ediyor, otel ve pansiyon olarak kullanılıyor.

TARİH İÇİN ÇILGIN KARAR

Kaleiçi’nde dolaştığımız gün, daha önceden belirlenmiş bir programda Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Prof. Dr. Mustafa Akaydın ile birlikteydik. Konuşulan konular seçimin ardından CHP’nin durumuyla ilgiliydi. Ama yine de Kaleiçi’nin geleceğiyle ilgili kendisinden biraz bilgi almayı başardım.

Daha önce de Genel Sekreter Mehmet Aktekin Kaleiçi ile ilgili aldıkları kararları ‘Tarihi kararlar’ olarak nitelemişti. Genel Sekreteri Prof. Dr. Mehmet Aktekin, “Amacımız, Kaleiçi’ni tüm dünyaya tanıtarak kentin değerini arttırmak, tatil köylerine gelen turistleri kent merkezi ve Kaleiçi’ne çekmek ve vatandaşlarımızın ticari performanslarına katkıda bulunmaktır” diye özetlemişti.

Başkan Mustafa Akaydın, “Ben olsam belediyenin yeni hizmet binasını Kaleiçi’ne yapardım. En güzel yer orası olurdu. Çok da yakışırdı. Belli bir bölge belirlenirdi ve birkaç istimlak ile Kaleiçi’ne tarih kokan bir mekana kentin belediye binası kurulmuş olabilirdi” dedi.

ÇILGIN BİR PROJE

Kaleiçi esnafı ile yapılan görüşmeleri anlattı Akaydın. Görüşmelerde tarihi eser değeri olan duvar ve yapıların önleri kesinlikle satış - sergi amacıyla kullanılmaması benimsenmiş. Surlara tabela asılmayacak. Yayaların yürüyüş yollarına herhangi bir sergi, basamaklı tezgah kurulmayacak. Yiyecek ve içecek servisi yapan kafe, restoran ve benzeri işletmeler, sokağın genişliği elvermek ve yaya trafiğini engellememek kaydıyla, tek sıra halinde masalarını sokağa koyabilecekler. Kalekapısı-Kaleiçi girişindeki araç bariyeri, yerinden kaldırılarak, Saat Kulesi’nin karşısında, tramvay yolunun yanına alınacak. Kaleiçi’nin girişi özgün bir düzenlemeyle ziyaretçileri içeri davet eden bir görünüme kavuşturulacak. Bu ay içerisinde Havaalanı, Otogar, Kundu, Beldibi ve tüm kentte İngilizce-Rusça dillerinde etkin ve yoğun bir medya ve bilbord çalışması yapılarak Kaleiçi ziyaretçilere tanıtılacak ve ziyarete davet edilecek. Deniz otobüslerinin devreye alınarak Kemer ve Kundu Turizm bölgesinden Kaleiçi ve Yat Limanı’na ulaşım sağlanacak.

Cumhuriyet Meydanı’ndan Yat Limanı’na yapılacak panoramik asansör, bence Antalya için ‘Çılgın’ bir projedir. Böylece özellikle yaşlılar, kadınlar, çocuklar ve özürlü ziyaretçiler Yat Limanı’na rahatça inip çıkabilecekler.

TARİH FIŞKIRDI

Tarih kokan Antalya’nın en önemli tarihi mekanı olan Kaleiçi’nde 2 yıl kadar önce yapılan bir inşaat kazısında basamaklı yapı ortaya çıktı. Bunun anfi tiyatro olabileceği üzerinde duruluyor. İsminin yazılmasını istemedi ama tarih ve çevreyle çok ilgili bir dostumu, çınar ağacının altında dinledim. Kaleiçi’nin koruma altında olduğunu hatırlattı. Ve son inşaat kazısında çıkan bu kalıntılar sayesinde kentin antik tiyatrosunun ortaya çıktığını öne sürdü; “Düşünebiliyor musun, Antalya gibi tarih kokan bir kentin anfi tiyatrosu ortaya çıktı. Hem de Kaleiçi’nde. Burası hemen kamulaştırılıp kazıya başlanmalı. Burada sadece tiyatro yok, çeşme, agora, tapınak gibi bölümler de vardır” dedi. Karanlık Sokak’a bağlı bu alanı fotoğraflayarak, tarihin izlerini tesbit ettik.

KALEİÇİ’NE HEYECAN LAZIM

Kaleiçi esnafından Kamil Erdoğan, “Kaleiçi’nin canlanması için heyecan katmak lazım” dedi. Bunun için de “Bütün iş belediyede” diye sürdürdü konuşmasını. Kaleiçi’ne canlılık kazandırmak için ulaşım sıkıntısının giderilmesi gerektiğini de vurguladı.

“Sizce Kaleiçi nasıl değerlendirilmeli” diye sordum, Erdoğan yanıtladı: “Hem eğlence, hem konaklama hem de alışveriş mekanı olarak yani üçü bir arada olmaz. Bunun kararını vermemiz lazım hep birlikte?”

HALI DOKTORU

Eski halıları tamir ederken karşılaştık Serkan Doğan ile. Aslınca ailece bu işi yapıyorlar. Serkan, Babası Cuma Doğan’dan öğrenmiş halı tamirini. Ama o kendisi için, “Halı Doktoruyum” diyor. Milli Eğitim Müdürlüğü ile işbirliği yapmışlar, Güzel Sanatlar’da eğitim verecekler. İş garantili kurs kapsamında bir meslek olarak değerlendirilecek halı tamiratı. Baba Cuma Doğan, 1978 yılından beri halı tamirat işi yaptığını anlattı. İki çocuğu Serkan ve Sami Doğan ile yeğeni Hüseyin Demirhan da bu işi öğrenmeyi sürdürüyor.

Gençlerin tercih ettiği bir kafenin işletmecisi Sonnur Vergül de Kaleiçi’nin cazibe noktası olmasının önündeki en büyük engelin trafik olduğu görüşünde. Tarihi bir merkezde yolların dar olması kaçınılmaz olarak bu sorunu ortaya çıkarıyor. Çözümlenebilecek bir durum olmadığını da biliyor Vergül. Ve Kaleiçi’nin konaklama ve dinlenme amaçlı bir mekan olarak değerlendirilmesinin yanlış olacağını dile getirdi. Alışveriş ve eğlence amaçlı değerlendirilmesinin daha doğru olacağına inanıyor Sonnur Vergül. Belediye ile alınan kararlar konusunda da “Çok dikkat edilmeli. Bazı kararlar uygulanırsa, Kaleiçi sessiz bir mekan olar, ölü kent havası oluşur” dedi.