“Alışveriş yapar” diye Türkiye’ye ucuza getirilen turistlerin zararını kuyum, halı ve deri üzerine satış yapan büyük alışveriş mağazaları kapatıyor. Ama ucuza gelen turistin alışveriş yapacak parası yok ne yazık ki. Profesyonel turist rehberleri “Bindiğimiz dal kesiliyor” diyerek uyarıda bulunuyor.

    70-150 Euro arasında değişen fiyatlarla uçak dahil bir kişi bir hafta tatile gelebiliyor. Tur operatörleri ve acenteler de ortaya çıkan zararlarını müşterilerinin halı, kuyum veya deri gibi ürün alımı yapması halinde kapatabiliyor.

    Ancak turist daha akıllı mı çıktı ne. Zorunlu olduğu için alışveriş turlarına katılsa bile hiçbir şey almadan ülkesine dönüp, tatilini bedavaya getirebiliyor.

    18 yaşından büyük ve yabancı olması şartıyla müşteri başına 12-18 Euro arasında bir bedeli acentelere ödeyen mağazalar, ayrıca satış bedeli üzerinden yüzde 7,5-10 arasında bir pay da rehberlere ödüyor. Ayrıca satış elemanlarına da yüzde 5-8 arasında komisyon ödeyince bir malın ücreti bedelinin 3 katına kadar çıkıyor. Bu durum son birkaç yıldır mağazaların da büyük zarara girmelerine neden olmuştu.

    Acentelerin ve tur operatörlerin bu cenderesinden nasıl kurtulacaklarını düşünen büyük alışveriş şirketleri, birbirlerine güvenmedikleri için ortak hareket kararı alamıyorlar.

Bir rehber arkadaşım anlattı. Haftada bir Antalya-Pamukkale turu yapıyor. Kültür turundan çok alışveriş turu özelliği daha ağır basıyor.

    Bir turu benim için not alıp özetledi. Antalya’da bir kuyum mağazasına 17’si çocuk 46 kişi girmişler. 2 saati aşkın bir süre sonunda yapılan alışverişin tutarı sadece ve sadece 200 Euro olmuş. Yeri gelmişken söyleyelim, kuyum mağazası, tur operatörüne yetişkin başına 15 Euro ödüyor. Satış tutarının yüzde 7,5’ğu da rehbere komisyon olarak veriliyor.

    Buradan sonra yolda öğle yemeği akşamüzeri Pamukkale’de travertenler ve harabeler için bir buçuk saat serbest tur. Gece konaklama burada ve sabah erken saatte, Halı satışına giriliyor.

    3 saate yakın bir süre burada her bir turiste halı dokuması hakkında bilgi veriliyor ve ilginç hikayeler anlatılıyor. Bu hikayeler ‘duygusal’ olmalı ki müşteri etkilenip satın almalı.

Ama yok ne yazık ki. 900 Euro’luk bir satış da burada gerçekleşmiş. Halı mağazası tur operatörüne kişi başı 17 Euro, rehbere de yüzde 8,5 komisyon ödüyormuş.

    Akşamüzeri, Antalya’ya dönüşte deri mağazasına ziyaret edildi. Burada da 1.300 Euro’luk bir satış gerçekleşmiş. Tur operatörüne kişi başı 18 Euro, rehbere yüzde 8 komisyon.

    Ben hesapladım en kazançlı çıkan ucuza tatile gelenler oluyor bu durumda. Türkiye ne kazanıyor; büyük bir HİÇ. Kendi kendimizi zarara uğratmaktan başka bir şey değil yapılan.

    Sürdürülebilir bir turizm yapmadığımız kesin. Ucuza yada promosyonla getirilen turist, maliyeti daha da katlanan halıyı, kuyumu, deriyi nasıl alacak düşünen yok mu?

Bu nasıl bir turizmdir ben anlamadım.